Ngữ pháp JLPT N5 · Phần 15 · Tự động từ và tha động từ
自動詞・他動詞
自動詞・他動詞 (jidōshi / tadōshi) nghĩa là “Tự động từ và tha động từ”.
Cấu trúc
- [N] が (自動詞)
- [N] を (他動詞)
| ドア | 開けます | 開きます |
| まど | 閉めます | 閉まります |
| でんき | 消します | 消えます |
| くるま | 止めます | 止まります |
| ぎゅうにゅう | 入れます | 入ります |
Cách dùng
Động từ chia làm hai loại: ① tự động từ (自動詞, nội động từ) và ② tha động từ (他動詞, ngoại động từ).
① Tự động từ: động từ nói hành động của ai đó nhưng không có đối tượng, hoặc nói trạng thái của một vật. Dạng chính: 「Aが(は) 動詞」.
- Hành động của người: 私は アメリカへ 行きます。(Tôi sẽ đi Mỹ.) / 弟は 外で 遊んで います。(Em trai đang chơi ngoài trời.) / 父は 出張から 帰りました。(Bố đi công tác về rồi.) / あそこに 座りましょう。(Ta ngồi đằng kia đi.) / 今日は とても 疲れました。(Hôm nay mệt quá.)
- Trạng thái của vật: ドアが 開きます。(Cửa mở.) / 窓が 閉まります。(Cửa sổ đóng.) / 電気が 消えます。(Đèn tắt.) / 車が 止まります。(Xe dừng.) / 冷蔵庫に 牛乳が 入ります。(Sữa vào trong tủ lạnh.) Các câu này thường dùng dạng 〜ています (mẫu 95).
② Tha động từ: động từ nói hành động của ai đó tác động lên một đối tượng. Dạng chính: 「Aが(は) Bを 動詞」. Tha động từ chia làm hai nhóm:
- Không có cặp: không có tự động từ tương ứng. 私は ご飯を 食べました。(Tôi đã ăn cơm.) / 今晩、友達と 映画を 観ます。(Tối nay xem phim với bạn.) / 父は、大学で 外国人に 日本語を 教えて います。(Bố tôi dạy tiếng Nhật cho người nước ngoài ở trường đại học.)
- Có cặp: có tự động từ tương ứng chỉ trạng thái của vật (xem bảng). 私は ドアを 開けます。(Tôi mở cửa.) / 姉は 部屋の 電気を 消しました。(Chị tôi đã tắt đèn phòng.) / 冷蔵庫に 牛乳を 入れました。(Tôi đã cho sữa vào tủ lạnh.)
Ở N5, từ vựng còn ít, nên ta chỉ cần thuộc các cặp động từ trong phần này cùng trợ từ đi kèm (が hay を).
Ví dụ
- 風で ドアが 閉まりました。
Cửa đóng lại vì gió. - 寒いですから、ドアを 閉めました。
Lạnh nên tôi đã đóng cửa.
