Ngữ pháp JLPT N5 · Phần 05 · Thời gian và ngày tháng
〜ます/〜ません/〜ました/〜ませんでした
〜ます/〜ません/〜ました/〜ませんでした (masu) nghĩa là “Khẳng định, phủ định, quá khứ của động từ (thể lịch sự)”.
Cấu trúc
- 〜ます → 〜ません → 〜ました → 〜ませんでした
| pos | 起きます | 起きました |
| neg | 起きません | 起きませんでした |
Cách dùng
Trong tiếng Nhật, có động từ diễn tả trạng thái (あります, います, できます…) và động từ diễn tả hành động. Động từ trạng thái sẽ học ở phần 08. Bảy động từ ở phần này (起きます, 寝ます, 働きます, 休みます, 勉強します, 始まります, 終わります) là động từ hành động.
- ① Hành động sắp xảy ra trong tương lai, hoặc lặp đi lặp lại, thường xuyên (mỗi tuần, mỗi năm…): dùng 〜ます (thường gọi là hiện tại khẳng định).
- ② Hành động sẽ không xảy ra: đổi đuôi thành 〜ません (hiện tại phủ định).
- ③ Hành động đã xảy ra: đổi đuôi thành 〜ました (quá khứ khẳng định).
- ④ Hành động trước đó đã không xảy ra: đổi đuôi thành 〜ませんでした (quá khứ phủ định).
(Hành động đang diễn ra lúc nói: xem mẫu 86 〜ています ở phần 13.)
① 〜ます
- 明日 7時に 起きます。(Mai tôi dậy lúc 7 giờ.)
- 毎朝 8時に 起きます。(Sáng nào tôi cũng dậy lúc 8 giờ.)
② 〜ません
- 明日、働きません。(Mai tôi không làm việc.)
- 昼は 休みません。(Buổi trưa tôi không nghỉ.)
③ 〜ました
- 昨日、11時に 寝ました。(Hôm qua tôi ngủ lúc 11 giờ.)
- 会議は さっき 終わりました。(Cuộc họp vừa kết thúc.)
④ 〜ませんでした
- 昨日、勉強しませんでした。(Hôm qua tôi không học.)
- 先月の 14日と 15日は 働きませんでした。(Ngày 14 và 15 tháng trước tôi không làm việc.)
Lưu ý
Khi hỏi, chỉ cần thêm か sau 〜ます hoặc 〜ました tùy theo thì muốn hỏi. Trả lời bằng chính động từ, không trả lời bằng そうです (mẫu 14).
- A: 今日、勉強しますか。(Hôm nay bạn học không?) — B: はい、勉強します。/いいえ、勉強しません。(Có, tôi học. / Không, tôi không học.)
- A: 明日、何時から 何時まで 働きますか。(Mai bạn làm từ mấy giờ đến mấy giờ?) — B: 朝 9時から 午後 5時まで 働きます。(Tôi làm từ 9 giờ sáng đến 5 giờ chiều.)
- A: 昨日、働きましたか。(Hôm qua bạn có làm việc không?) — B: いいえ、働きませんでした。(Không, tôi không làm.)
Ví dụ
- 毎晩 勉強します。
Tối nào tôi cũng học. - 昨日は 休みませんでした。
Hôm qua tôi không nghỉ. - A: 昨日 何時に 寝ましたか。
B: 12時に 寝ました。
A: Hôm qua bạn ngủ lúc mấy giờ?
B: Tôi ngủ lúc 12 giờ.
