Ngữ pháp JLPT N5 · Phần 12 · Thể た
敬体と 常体
敬体と 常体 (keitai to joutai) nghĩa là “Tổng hợp thể lịch sự và thể thường”.
| npos | 行く | 行きます |
| nneg | 行かない | 行きません |
| ppos | 行った | 行きました |
| pneg | 行かなかった | 行きませんでした |
Cách dùng
Ở phần 03 ta đã học thể lịch sự và thể thường của tính từ và danh từ. Phần 11 và phần 12 học thể thường của động từ. Mẫu này tổng hợp bảng đối chiếu thể thường (普通形) và thể lịch sự (丁寧形) của động từ, tính từ い, tính từ な và danh từ, rồi chuyển các mẫu câu đã học sang thể thường.
Tính từ い (美味しい):
- 美味しい ↔ 美味しいです / 美味しくない ↔ 美味しくないです・美味しくありません
- 美味しかった ↔ 美味しかったです / 美味しくなかった ↔ 美味しくなかったです・美味しくありませんでした
Tính từ な (静か):
- 静かだ ↔ 静かです / 静かではない・じゃない ↔ 静かではありません・じゃありません
- 静かだった ↔ 静かでした / 静かではなかった・じゃなかった ↔ 静かではありませんでした・じゃありませんでした
Danh từ (休み): biến đổi giống tính từ な.
- 休みだ ↔ 休みです / 休みではない・じゃない / 休みだった / 休みではなかった・じゃなかった
Chuyển mẫu câu đã học sang thể thường:
- 毎朝、6時半に 起きます。→ 毎朝、6時半に 起きる。(Sáng nào tôi cũng dậy lúc 6 rưỡi.)
- あなたは、昨日 どこへ 行きましたか。→ あなたは、昨日 どこへ 行った?(Hôm qua bạn đi đâu?)
- 田村さんは、昨日 来ませんでした。→ 田村さんは、昨日 来なかった。(Hôm qua Tamura không đến.)
- さっき コーヒーを 飲みました。→ さっき コーヒーを 飲んだ。(Lúc nãy tôi đã uống cà phê.)
- A: 明日、うちへ 来ませんか。→ 明日、うちへ 来ない?(Mai đến nhà mình không?) — B: うん、行く。/ううん、行かない。(Ừ, đi. / Không, không đi.)
- 教室には 机が ある。(Trong lớp có bàn.) / 私は 日本語が わかる。(Tôi hiểu tiếng Nhật.)
- A: もう 晩ご飯を 食べた?(Ăn tối chưa?) — B: うん、もう 食べた。/ううん、まだ。(Rồi. / Chưa.)
- 私は ハワイへ 行きたい。(Tôi muốn đi Hawaii.) / 私は 勉強したくない。(Tôi không muốn học.)
- 私は 仕事が あるから、今日は 新宿へ 行かなかった。(Tôi có việc nên hôm nay không đi Shinjuku.)
- 高いから、この 店で 買わないで。(Đắt lắm, đừng mua ở tiệm này.)
- 食事した 後で、コーヒーを 飲まない?(Ăn xong uống cà phê không?)
Lưu ý
① Chỉ đổi ở cuối câu: thể lịch sự và thể thường chỉ khác ở cuối câu, nên 〜前に, 〜後で, 〜時, 〜たり, 〜ながら không cần đổi. Với 〜から, khi vế sau là thể lịch sự thì vế trước dùng thể nào cũng được; với 〜が, hai vế phải cùng một thể.
- ○ 天気が いいですから、散歩しましょう。/ ○ 天気が いいから、散歩しましょう。
- ○ あの 店の ケーキは 有名ですが、美味しくないです。/ ○ 有名だが、美味しくない。
- × 有名だが、美味しくないです。/ × 有名ですが、美味しくない。
② Bỏ だ: danh từ và tính từ な ở hiện tại khẳng định thể thường, khi nói thường bỏ だ. Câu hỏi thì bắt buộc bỏ だ.
- ○ 私は 学生(だ)。/ × あなたは 学生だ? / ○ あなたは 学生?
③ Câu hỏi thể thường: khi nói thường không thêm か mà lên giọng ở cuối câu (viết thì dùng dấu ?).
- ○ 明日、渋谷へ 行く? / (ít dùng) 明日、渋谷へ 行くか?
④ Lược trợ từ: khi nói đôi khi lược は, が, へ, を.
- あなた 学生? / お金 ある? / 昨日、どこ 行った? / 今晩、何 食べる?
Ví dụ
- A: 週末、何 する?
B: 映画 見に 行く。
A: Cuối tuần làm gì?
B: Đi xem phim.
