Ngữ pháp JLPT N5 · Phần 10 · Câu ghép và liên từ
〜たい
〜たい (tai) nghĩa là “Muốn (làm) …”.
Cấu trúc
- [V] (ます形) たいです
- [V] (ます形) たくないです/たくありません
- [N] を/が [V] (ます形) たいです
| pos | 食べたい | 食べたいです |
| neg | 食べたくない | 食べたくないです/食べたくありません |
Cách dùng
Phần 04 ta học: muốn nói ngôi thứ nhất “muốn có một vật” thì dùng “私は〜が 欲しいです”. Mẫu này học cách nói ngôi thứ nhất “muốn làm một hành động”: chỉ cần bỏ ます của động từ, thay bằng たい (thể thường) / たいです (thể lịch sự).
Muốn nói phủ định “không muốn làm” thì biến đổi giống tính từ đuôi い: thể thường 〜たくない; thể lịch sự có hai cách: 〜たくないです và 〜たくありません.
- ご飯を 食べます → ご飯を/が 食べたいです。/食べたくないです。/食べたくありません。
- 日本へ 行きます → 日本へ 行きたいです。/行きたくないです。/行きたくありません。(× 日本が)
- Nếu đối tượng của động từ dùng 〜を thì có thể đổi 〜を thành 〜が. Các trợ từ khác không được đổi thành が.
- 〜たい và 〜欲しい đều không dùng cho ngôi thứ ba (cách nói cho ngôi thứ ba học ở N4).
- 私は ハワイへ 行きたいです。(Tôi muốn đi Hawaii.)
- ファーストクラスで ハワイへ 行きたいです。(Tôi muốn đi Hawaii bằng hạng nhất.)
- ハワイで 美味しい 食べ物を/が 食べたいです。(Tôi muốn ăn đồ ngon ở Hawaii.)
- ハワイの お土産を/が いっぱい 買いたいです。(Tôi muốn mua thật nhiều quà Hawaii.)
- 私は 勉強したくないです/勉強したくありません。(Tôi không muốn học.)
- 今日は 何も したくないです/したくありません。(Hôm nay tôi chẳng muốn làm gì cả. — も: xem Lưu ý mẫu 50)
- 今日は 誰にも 会いたくないです/会いたくありません。(Hôm nay tôi không muốn gặp ai cả.)
Lưu ý
Hỏi mong muốn của người khác: dùng 〜たいですか, 欲しいですか với ngôi thứ hai không sai ngữ pháp, nhưng nghe đột ngột, nhất là với thầy cô hay cấp trên thì thất lễ. Nếu không phải bạn bè thân hay người ngang hàng thì không nên hỏi như vậy.
- 生徒:? 先生、コーヒーを 飲みたいですか。(Thầy có muốn uống cà phê không? — thất lễ)
- 生徒:先生、コーヒーを/は いかがですか。(Thầy dùng cà phê nhé?)
Phủ định nghe rất mạnh: 〜たくないです/たくありません, 欲しくないです/欲しくありません là phủ định mạnh. Khi từ chối lời mời hay đề nghị của người khác, tùy tình huống nên dùng 〜ちょっと… để từ chối khéo, không từ chối thẳng.
- 男:私と 結婚しましょう。(Cưới tôi đi.) — 女:あなたが 大嫌いです。あなたと 結婚したくないです。(Tôi ghét bạn nhất. Tôi không muốn cưới bạn. — từ chối mạnh)
- 女:あなたは 私の 友達です。(Bạn là bạn của tôi. — từ chối khéo)
- 友達:一緒に 飲みに 行きませんか。(Đi uống cùng không?) — 私:今日は ちょっと…。(Hôm nay thì hơi…)
Ví dụ
- 冷たい 水が 飲みたいです。
Tôi muốn uống nước lạnh. - 雨ですから、出かけたくないです。
Trời mưa nên tôi không muốn ra ngoài.
