Ngữ pháp JLPT N5 · Phần 11 · Thể từ điển và thể ない
動詞の 種類
動詞の 種類 (doushi no shurui (guruupu 1) nghĩa là “Các nhóm động từ”.
- Nhóm I: Trước ます là âm hàng i (〜iます) — 買います・飲みます
- Nhóm II: Trước ます là âm hàng e (〜eます), kèm ngoại lệ — 食べます・寝ます
- Nhóm III: Chỉ có 来ます, します, danh từ + します — 来ます・勉強します
Ngoại lệ nhóm II (trông như nhóm I, phải học thuộc): 見ます, 借ります, います, 起きます, 浴びます, 着ます
Cách dùng
Trước khi học chia động từ, cần biết động từ được chia thành các nhóm. Phải nhận ra động từ thuộc nhóm nào thì mới biến đổi (chia) đúng theo quy tắc của nhóm đó.
Từ điển tiếng Nhật chia động từ thành năm loại: động từ ngũ đoạn (五段), thượng nhất đoạn (上一段), hạ nhất đoạn (下一段), biến cách hàng カ và biến cách hàng サ. Trong giáo dục tiếng Nhật cho người nước ngoài, chúng được gộp lại thành ba nhóm. Sách này dùng cách ba nhóm.
- Nhóm I (五段): 書きます, 読みます, 取ります, 待ちます, 話します
- Nhóm II (上一段, 下一段): 見ます, 起きます (ngoại lệ), 寝ます, 食べます
- Nhóm III (カ変, サ変): 来ます / します, 運動します, 食事します
Nhìn thể ます, trước hết xác định động từ thuộc nhóm nào:
- Nhóm I: âm đứng trước ます thuộc hàng i (〜iます). Ví dụ: 買います, 行きます, 聞きます, 消します, 待ちます, 取ります, 笑います, 飲みます, 読みます…
- Nhóm II: âm đứng trước ます thuộc hàng e (〜eます). Ví dụ: 寝ます, 食べます, あげます, つけます…
- Nhóm III: chỉ có 来ます, します và danh từ chỉ hành động + します. Ví dụ: 来ます, します, 勉強します…
Quy tắc trên có một số ngoại lệ, phải học thuộc: theo quy tắc trông như nhóm I nhưng thực ra là nhóm II: 見ます, 借ります, います, 起きます, 浴びます, 着ます. (Đây chính là động từ “thượng nhất đoạn” trong từ điển.)
