絵姿奥さん
あるところに、男の人と、その奥さんが住んでいました。
Ngày xửa ngày xưa, có hai vợ chồng nọ.
奥さんは、とてもきれいな人でした。
Người vợ là một người phụ nữ rất xinh đẹp.
男は、このきれいな奥さんが大好きでした。
Người chồng rất yêu người vợ xinh đẹp của mình.
毎日、奥さんの顔を見て、「きれいだなあ、きれいだなあ」と、言っていました。
Ngày nào anh cũng ngắm mặt vợ và nói: "Đẹp quá, đẹp quá."
男は、結婚する前は、よく働きました。
Trước khi cưới, người chồng làm việc rất chăm chỉ.
でも、結婚してからは、毎日、毎日、家で奥さんを見ていました。
Nhưng sau khi cưới, ngày này qua ngày khác, anh chỉ ở nhà ngắm vợ.
全然働きません。
Anh chẳng làm việc gì cả.
奥さんは、とても困りました。
Người vợ rất khổ tâm.
ある日、奥さんは、紙に絵を描いて、男に渡しました。そして、言いました。
Một hôm, người vợ vẽ một bức tranh lên giấy rồi đưa cho chồng. Và nói:
「これは、私の顔の絵です。この絵を畑に持っていって、働いてください」
"Đây là tranh vẽ mặt em. Anh mang nó ra đồng mà làm việc đi."
男は、畑に行くと、その絵を木の枝につけました。
Ra đến đồng, người chồng treo bức tranh lên cành cây.
それからは、毎日、畑に行って、野菜や米を作りました。
Từ đó, ngày nào anh cũng ra đồng trồng rau, trồng lúa.
男は、少し働いて、奥さんの絵を見ます。
Anh làm một chút, rồi lại ngắm tranh vợ.
「きれいだなあ」
"Đẹp quá."
また、少し働いて、絵を見ます。
Lại làm một chút, rồi lại ngắm tranh.
「きれいだなあ」
"Đẹp quá."
いつも奥さんの絵と一緒です。
Lúc nào anh cũng ở bên bức tranh của vợ.
ある日、男が畑で働いていると、強い風が吹きました。
Một hôm, khi người chồng đang làm việc ngoài đồng thì một cơn gió mạnh thổi đến.
ヒューッ!
Vù!
「あ、大変だ!」
"Ôi không!"
男は、大きな声を出しました。
Người chồng kêu to.
絵は空高く飛んでいきます。
Bức tranh bay vút lên trời cao.
ヒューッ! ヒューッ!
Vù! Vù!
絵は、遠くへ遠くへと飛んでいきます。
Bức tranh bay càng lúc càng xa.
奥さんの絵は、殿様の城の庭に飛んでいきました。
Bức tranh của người vợ bay vào khu vườn trong lâu đài của lãnh chúa.
庭にいた殿様が、飛んできた絵を見ました。
Lãnh chúa đang ở trong vườn nhìn thấy bức tranh bay vào.
「きれいな人だなあ」
"Người phụ nữ đẹp quá."
殿様は、家来に言いました。
Lãnh chúa nói với các gia thần:
「この人をすぐここに連れてきなさい!」
"Mau đưa người phụ nữ này đến đây cho ta!"
それから、家来は毎日、その絵を持って、たくさんの村に行きました。
Từ đó, ngày nào các gia thần cũng cầm bức tranh đi khắp các làng.
そして、村の人に、「この絵の女はどこだ? どこにいる?」と聞きました。
Họ hỏi dân làng: "Người phụ nữ trong tranh này ở đâu? Ở đâu?"
でも、だれもわかりません。
Nhưng không ai biết.
ある日、男の家に家来が来ました。
Một hôm, các gia thần đến nhà người chồng.
そこには、絵と同じ顔の女の人がいました。
Ở đó có một người phụ nữ có khuôn mặt giống hệt trong tranh.
「あ、この女だ!」
"A, chính là người này!"
家来は、奥さんに言いました。
Gia thần nói với người vợ:
「城で殿様が待っている。すぐに城に来なさい」
"Đức lãnh chúa đang chờ ở lâu đài. Mau lên lâu đài ngay."
男と奥さんは、びっくりしました。
Hai vợ chồng vô cùng sửng sốt.
奥さんは言いました。
Người vợ nói:
「嫌です。私は行きたくありません」
"Không. Tôi không muốn đi."
でも、家来は言いました。
Nhưng gia thần nói:
「だめだ。今すぐ来なさい」
"Không được. Đi ngay bây giờ."
奥さんは、急いで男に桃の種を渡しました。
Người vợ vội đưa cho chồng một hạt đào.
「この種を植えてください。三年後に桃ができます。殿様の城にそれを売りに来てください」
"Anh trồng hạt này đi. Ba năm nữa sẽ có quả đào. Anh hãy mang đến lâu đài của lãnh chúa mà bán."
家来は、奥さんを城へ連れていきました。
Các gia thần đưa người vợ về lâu đài.
男は、奥さんがいなくなって、とても悲しいです。
Vợ không còn ở bên, người chồng buồn lắm.
でも、奥さんからもらった桃の種を植えて、毎日、毎日、水をやりました。
Nhưng anh trồng hạt đào vợ đưa và ngày ngày tưới nước.
そして三年後……。
Và ba năm sau……
大きな桃ができました。
Những quả đào to đã chín.
男は、その桃を持って、殿様の城に行きました。そして、
Người chồng mang đào đến lâu đài của lãnh chúa. Và
「もも~、おいしいもも~」
"Đào đây! Đào ngon đây!"
と、大きな声で言いました。
anh rao thật to.
城にいた奥さんは、この声を聞くと、大きな声で笑いました。
Nghe thấy tiếng rao ấy, người vợ ở trong lâu đài bật cười thành tiếng.
「あはははは……」
"Ha ha ha……"
殿様は、びっくりしました。
Lãnh chúa ngạc nhiên.
そして、うれしくなりました。
Rồi trở nên vui mừng.
奥さんは、城に来てから三年間、一回も笑わなかったからです。
Vì suốt ba năm kể từ khi vào lâu đài, người vợ chưa cười lấy một lần.
殿様は、「あの桃を売っている男を連れてきなさい」と、家来に言いました。
Lãnh chúa bảo các gia thần: "Đưa người bán đào kia vào đây."
家来が男を連れて、城の庭に入ってくると、殿様は、「ここで、もう一回言いなさい」と言いました。
Khi các gia thần đưa người chồng vào vườn lâu đài, lãnh chúa nói: "Ngươi rao lại một lần nữa ở đây xem."
男は、前よりもっと大きな声で、
Bằng một giọng còn to hơn lúc nãy, người chồng
「もも~、おいしいもも~」
"Đào đây! Đào ngon đây!"
と言いながら、庭を歩きました。
vừa rao vừa đi quanh vườn.
「あはははは……」
"Ha ha ha……"
奥さんは、前よりもっと大きな声で笑いました。
Người vợ cười to hơn lúc nãy.
殿様は、それを見て、とてもうれしくなりました。
Thấy vậy, lãnh chúa vô cùng vui mừng.
「おい、次は私がする」
"Này, giờ đến lượt ta."
殿様は、男の着物を着ました。
Lãnh chúa mặc bộ kimono của người chồng.
男は、殿様の着物を着ました。
Người chồng mặc bộ kimono của lãnh chúa.
殿様は、桃を持つと、「もも~、おいしいもも~」と、大きな声で言いました。
Lãnh chúa cầm đào và rao thật to: "Đào đây! Đào ngon đây!"
「あはははは……」
"Ha ha ha……"
奥さんは、前よりもっともっと笑いました。
Người vợ cười còn nhiều hơn lúc nãy.
殿様は、それを見て、もっともっとうれしくなりました。
Thấy vậy, lãnh chúa càng vui hơn.
そして、「もも~、おいしいもも~」と言いながら、外へ出ていきました。
Rồi vừa rao "Đào đây! Đào ngon đây!" vừa đi ra ngoài.
すると、門のところにいた家来が、「汚い男だ。城の中に入ってはいけない」と言って、門を閉めました。
Thế là gia thần gác cổng nói: "Thằng cha bẩn thỉu này. Không được vào lâu đài," rồi đóng cổng lại.
汚い着物を着た殿様が、「私は殿様だ!」と何回言っても、家来は、門を開けませんでした。
Lãnh chúa trong bộ quần áo bẩn có nói "Ta là lãnh chúa đây!" bao nhiêu lần đi nữa, gia thần cũng không mở cổng.
殿様の着物を着た男と、きれいな奥さんは、殿様の城で、いつまでも一緒に楽しく暮らしました。
Người chồng trong bộ kimono của lãnh chúa và người vợ xinh đẹp sống hạnh phúc bên nhau mãi mãi trong lâu đài.
Từ vựng
- 奥さん (おくさん) – vợ
- 住みます (すみます) – sống, ở
- 大好き (だいすき) – rất yêu, rất thích
- 結婚します (けっこんします) – kết hôn
- 働きます (はたらきます) – làm việc
- 全然 (ぜんぜん) – hoàn toàn (không)
- 困ります (こまります) – khổ tâm, khó xử
- 紙 (かみ) – giấy
- 絵 (え) – bức tranh
- 描きます (かきます) – vẽ
- 渡します (わたします) – trao, đưa
- 畑 (はたけ) – cánh đồng, ruộng
- 枝 (えだ) – cành cây
- 野菜 (やさい) – rau
- 風 (かぜ) – gió
- 飛びます (とびます) – bay
- 殿様 (とのさま) – lãnh chúa
- 城 (しろ) – lâu đài
- 家来 (けらい) – gia thần, người hầu
- 連れて来ます (つれてきます) – đưa (ai) đến
- 桃 (もも) – quả đào
- 種 (たね) – hạt
- 植えます (うえます) – trồng
- 売ります (うります) – bán
- 笑います (わらいます) – cười
- 着物 (きもの) – kimono, quần áo
- 汚い (きたない) – bẩn
- 暮らします (くらします) – sống (cuộc sống)
桃太郎
あるところに、おじいさんとおばあさんが住んでいました。
Ngày xửa ngày xưa, có một ông lão và một bà lão.
おじいさんは、毎日、山へ木の枝をとりに行きました。
Ngày nào ông lão cũng lên núi kiếm củi.
おばあさんは、川へ洗濯に行きました。
Bà lão ra sông giặt giũ.
ある日、おばあさんが川で洗濯をしていると、
Một hôm, khi bà lão đang giặt ở sông,
「どんぶらこ、どんぶらこ」と、とても大きな桃が流れてきました。
có một quả đào khổng lồ trôi bập bềnh xuống.
おばあさんは、びっくりして言いました。
Bà lão ngạc nhiên nói:
「ありゃまあ、大きな桃だ。持って帰って、おじいさんと一緒に食べましょう」
"Ôi chao, quả đào to quá. Mang về nhà ăn với ông nhà mình thôi."
そして、桃を家へ持って帰りました。
Rồi bà mang quả đào về nhà.
夜になりました。
Trời tối.
山からおじいさんが帰ってきました。
Ông lão từ trên núi trở về.
おばあさんは、「おじいさん、見てください。大きな桃でしょう」と言いました。
Bà lão nói: "Ông ơi, xem này. Quả đào to quá phải không?"
「わあ、本当に大きな桃だ」
"Ồ, đúng là quả đào to thật."
おじいさんは喜びました。
Ông lão rất vui.
おばあさんは、「さあ、おじいさん、一緒に食べましょう」と言って、桃を切りました。
Bà lão nói: "Nào ông, chúng mình cùng ăn nhé," rồi bổ quả đào ra.
すると、桃の中からかわいい男の子が出てきました。
Thế là từ trong quả đào, một bé trai kháu khỉnh chui ra.
おじいさんとおばあさんは、とてもびっくりしました。
Ông bà lão vô cùng ngạc nhiên.
「わっ! 桃から子どもが出てきた!」
"Ôi! Từ quả đào có một đứa bé chui ra!"
「元気な男の子だ!」
"Thằng bé khỏe mạnh quá!"
二人には子どもがいませんでした。
Hai ông bà không có con.
だから、二人はとても喜びました。
Vì vậy họ mừng rỡ vô cùng.
おじいさんは言いました。
Ông lão nói:
「この子は桃から生まれたから、名前は『桃太郎』だ」
"Đứa bé này sinh ra từ quả đào, nên đặt tên là Momotaro."
桃太郎は、おじいさんとおばあさんの子どもになりました。
Momotaro trở thành con của hai ông bà.
桃太郎は、ご飯をたくさん食べて、大きくなりました。
Momotaro ăn thật nhiều cơm và lớn lên.
そして、とても強くなりました。
Rồi trở nên rất khỏe mạnh.
その頃、村に悪い鬼たちが来て、村の人たちのお金や大切なものをとっていきました。
Thời ấy, lũ quỷ độc ác thường đến làng cướp tiền và đồ quý của dân làng.
村の人たちは、とても困っていました。
Dân làng vô cùng khổ sở.
この鬼たちは、鬼ヶ島に住んでいました。
Lũ quỷ này sống ở Đảo Quỷ.
ある日、桃太郎は、おじいさんとおばあさんに言いました。
Một hôm, Momotaro nói với ông bà lão:
「おじいさん、おばあさん、私はもう子どもじゃありません。
"Ông ơi, bà ơi, cháu không còn là trẻ con nữa.
鬼ヶ島へ行って、鬼と戦います。そして、鬼がとったものを返してもらいます」
Cháu sẽ ra Đảo Quỷ đánh lũ quỷ. Và bắt chúng trả lại những thứ đã cướp."
おじいさんとおばあさんは、言いました。
Ông bà lão nói:
「危ないから、やめなさい」
"Nguy hiểm lắm, đừng đi."
でも、桃太郎は、「大丈夫です」と、何回も言いました。
Nhưng Momotaro cứ nói đi nói lại: "Cháu không sao đâu."
おじいさんとおばあさんは、「そうか。それでは行ってきなさい」と言いました。
Hai ông bà nói: "Thôi được. Vậy cháu đi đi."
おばあさんは、きびだんごをたくさん作りました。
Bà lão làm thật nhiều bánh kibi-dango.
おじいさんは、旗を作って、その旗に「日本一」と書きました。
Ông lão làm một lá cờ và viết lên đó "Nhất Nhật Bản".
桃太郎は、きびだんごと旗をもらって、
Momotaro cầm bánh và cờ rồi nói:
「おじいさん、おばあさん、ありがとうございます。では、行ってきます」
"Ông ơi, bà ơi, cảm ơn ông bà. Vậy cháu đi đây."
と言いました。そして、元気に歩き始めました。
Rồi hăng hái lên đường.
少し歩きました。
Đi được một quãng.
すると、犬が、「ワン、ワン」と、走ってきました。
Thì một con chó chạy đến: "Gâu gâu."
犬は桃太郎に聞きました。
Chó hỏi Momotaro:
「桃太郎さん、桃太郎さん、それは何ですか」
"Momotaro ơi, Momotaro ơi, cái gì thế?"
桃太郎は答えました。
Momotaro trả lời:
「これは、とてもおいしいきびだんごだよ」
"Đây là bánh kibi-dango rất ngon đấy."
「一つください」
"Cho tôi một cái nhé."
「いいよ、あげるよ」
"Được, cho này."
桃太郎は、犬にきびだんごをあげました。
Momotaro cho chó một chiếc bánh.
「私は、これから鬼ヶ島へ行くよ。そして、鬼と戦うんだ」
"Bây giờ tôi sẽ ra Đảo Quỷ. Và đánh lũ quỷ."
「ワン、ワン。じゃあ、私も一緒に行きます!」
"Gâu gâu. Vậy tôi đi cùng!"
桃太郎は犬を連れて、また少し歩きました。
Momotaro cùng chó đi thêm một quãng.
すると、猿が、「キャッ、キャッ」と、出てきました。
Thì một con khỉ xuất hiện: "Khẹc khẹc."
「桃太郎さん、桃太郎さん、それは何ですか」
"Momotaro ơi, Momotaro ơi, cái gì thế?"
「これは、とてもおいしいきびだんごだよ」
"Đây là bánh kibi-dango rất ngon đấy."
「一つください」
"Cho tôi một cái nhé."
「いいよ、あげるよ」
"Được, cho này."
桃太郎は、猿にきびだんごをあげました。
Momotaro cho khỉ một chiếc bánh.
「私は、これから鬼ヶ島へ行くよ。そして、鬼と戦うんだ」
"Bây giờ tôi sẽ ra Đảo Quỷ. Và đánh lũ quỷ."
「キャッ、キャッ。じゃあ、私も一緒に行きます!」
"Khẹc khẹc. Vậy tôi đi cùng!"
桃太郎は、犬と猿を連れて、また少し歩きました。
Momotaro cùng chó và khỉ đi thêm một quãng.
すると、きじが、「ケーン、ケーン」と、飛んできました。
Thì một con chim trĩ bay đến: "Kéc kéc."
「桃太郎さん、桃太郎さん、それは何ですか」
"Momotaro ơi, Momotaro ơi, cái gì thế?"
「これは、とてもおいしいきびだんごだよ」
"Đây là bánh kibi-dango rất ngon đấy."
「一つください」
"Cho tôi một cái nhé."
「いいよ、あげるよ」
"Được, cho này."
桃太郎は、きじにきびだんごをあげました。
Momotaro cho chim trĩ một chiếc bánh.
「私は、これから鬼ヶ島へ行くよ。そして、鬼と戦うんだ」
"Bây giờ tôi sẽ ra Đảo Quỷ. Và đánh lũ quỷ."
「ケーン、ケーン。じゃあ、私も一緒に行きます!」
"Kéc kéc. Vậy tôi đi cùng!"
鬼ヶ島は、遠くにあります。
Đảo Quỷ ở rất xa.
桃太郎と犬、猿、きじは、疲れると、きびだんごを食べて、また歩きました。
Khi Momotaro, chó, khỉ và chim trĩ mệt, họ ăn bánh rồi lại đi tiếp.
桃太郎たちは、海に着きました。
Momotaro và các bạn đến bờ biển.
鬼ヶ島は、海を渡っていかなければなりません。
Muốn ra Đảo Quỷ thì phải vượt biển.
みんなは船に乗りました。
Cả bọn lên thuyền.
犬が言いました。
Chó nói:
「ワン、ワン。桃太郎さん、鬼ヶ島はまだですか」
"Gâu gâu. Momotaro ơi, vẫn chưa đến Đảo Quỷ à?"
そのとき、きじが大きな声で言いました。
Đúng lúc đó, chim trĩ kêu to:
「あっ、鬼ヶ島だ!」
"Nhìn kìa, Đảo Quỷ đấy!"
鬼ヶ島が見えました。
Đã nhìn thấy Đảo Quỷ.
きじは、「私が見てきます」と言って、鬼ヶ島へ飛んでいきました。
Chim trĩ nói: "Để tôi đi xem thử," rồi bay về phía Đảo Quỷ.
きじは、帰ってくると、言いました。
Chim trĩ quay về và nói:
「ケーン、ケーン。鬼たちは酒を飲んだり、歌を歌ったりしています」
"Kéc kéc. Lũ quỷ đang uống rượu và hát hò."
船が、鬼ヶ島に着きました。
Thuyền đến Đảo Quỷ.
桃太郎と犬、猿、きじは、島の中へ入っていきました。
Momotaro, chó, khỉ và chim trĩ tiến vào trong đảo.
鬼たちは、お酒をたくさん飲んで、大きな声で笑ったり話したりしています。
Lũ quỷ đã uống nhiều rượu, đang cười nói ầm ĩ.
寝ている鬼もいます。
Có con quỷ đang ngủ.
桃太郎は、鬼たちを見ると、「私は日本一強い桃太郎だ!」と言いました。
Thấy lũ quỷ, Momotaro nói: "Ta là Momotaro, người mạnh nhất Nhật Bản!"
そして、刀を出して、鬼たちと戦いました。
Rồi rút kiếm ra đánh lũ quỷ.
犬も猿もきじも、鬼たちと戦いました。
Chó, khỉ và chim trĩ cũng đánh lũ quỷ.
犬は、鬼をかみました。
Chó cắn lũ quỷ.
猿は、鬼をひっかきました。
Khỉ cào lũ quỷ.
きじは、くちばしで鬼をつつきました。
Chim trĩ lấy mỏ mổ lũ quỷ.
「痛い、痛い!」
"Đau quá, đau quá!"
鬼たちは泣きました。
Lũ quỷ khóc lóc.
桃太郎たちはとても強かったのです。
Momotaro và các bạn rất mạnh.
鬼たちは、もう、戦うことができませんでした。
Lũ quỷ không thể đánh được nữa.
一番強い鬼が言いました。
Con quỷ mạnh nhất nói:
「ごめんなさい。ごめんなさい」
"Chúng tôi xin lỗi. Chúng tôi xin lỗi."
「よし、わかった。これからは、もう悪いことをしてはいけないよ」と、桃太郎が言いました。
"Được rồi, ta hiểu rồi. Từ nay không được làm điều xấu nữa," Momotaro nói.
鬼は、「はい、もう悪いことはしません。村の人からとったものは、全部返します」と言いました。
Con quỷ nói: "Vâng, chúng tôi sẽ không làm điều xấu nữa. Chúng tôi sẽ trả lại hết những thứ đã cướp của dân làng."
桃太郎と犬、猿、きじは、鬼が返したものを持って村へ帰りました。
Momotaro, chó, khỉ và chim trĩ mang những thứ lũ quỷ trả lại về làng.
村の人たちは、とても喜びました。
Dân làng mừng rỡ vô cùng.
おじいさんとおばあさんも、とても喜びました。
Ông bà lão cũng mừng rỡ vô cùng.
そして、桃太郎と、いつまでも楽しく暮らしました。
Và họ sống hạnh phúc bên Momotaro mãi mãi.
桃太郎さん 桃太郎さん お腰につけた きびだんご ひとつ 私に くださいな
♪ Momotaro ơi, Momotaro ơi, bánh kibi-dango đeo bên hông, cho tôi một chiếc nhé.
やりましょう やりましょう これから鬼の征伐に ついて行くなら やりましょう
♪ Cho đây, cho đây — nếu bạn cùng tôi đi đánh quỷ.
行きましょう 行きましょう あなたについて どこまでも 家来になって 行きましょう
♪ Tôi đi, tôi đi — theo bạn đến bất cứ đâu, làm gia thần của bạn.
Từ vựng
- 住みます (すみます) – sống, ở
- 枝 (えだ) – cành cây, củi
- 川 (かわ) – con sông
- 洗濯 (せんたく) – giặt giũ
- 流れます (ながれます) – trôi
- 持って帰ります (もってかえります) – mang về nhà
- 喜びます (よろこびます) – vui mừng
- 切ります (きります) – cắt, bổ
- 生まれます (うまれます) – được sinh ra
- 強い (つよい) – khỏe, mạnh
- 鬼 (おに) – con quỷ
- 大切 (たいせつ) – quý giá
- 戦います (たたかいます) – chiến đấu, đánh
- 返します (かえします) – trả lại
- 危ない (あぶない) – nguy hiểm
- 旗 (はた) – lá cờ
- 犬 (いぬ) – con chó
- 猿 (さる) – con khỉ
- 連れます (つれます) – dẫn theo
- 疲れます (つかれます) – mệt
- 海 (うみ) – biển
- 船 (ふね) – con thuyền
- 島 (しま) – hòn đảo
- 刀 (かたな) – thanh kiếm
- 泣きます (なきます) – khóc
- 暮らします (くらします) – sống (cuộc sống)
クリスマスプレゼント
一九〇五年のアメリカ、ニューヨーク。
New York, nước Mỹ, năm 1905.
街には、背が高いビルがたくさんあります。きれいな店もたくさんあります。
Thành phố có nhiều tòa nhà cao tầng. Cũng có nhiều cửa hàng đẹp.
大きなアパートには、お金持ちや有名な人たちがたくさん住んでいます。
Nhiều người giàu có và nổi tiếng sống trong những tòa chung cư lớn.
でも、こんなニューヨークにも、お金持ちじゃない人たちもたくさん住んでいます。
Nhưng ở New York này cũng có nhiều người không giàu sinh sống.
そんな人たちは、どんなところに住んで、どんなところで働いているのでしょう。
Những người như thế sống ở đâu, làm việc ở đâu?
これは、お金のあまりない夫婦、ジムとデラの話です。
Đây là câu chuyện về Jim và Della, một đôi vợ chồng không có nhiều tiền.
若い二人は古いアパートに住んでいます。部屋は、二つだけです。
Đôi vợ chồng trẻ sống trong một căn hộ cũ. Chỉ có hai phòng.
部屋には、絵も写真もありません。テーブルの上にも何もありません。
Trong phòng không có tranh hay ảnh. Trên bàn cũng chẳng có gì.
一週間八ドルの安いアパートです。
Đó là một căn hộ rẻ, tám đô la một tuần.
ジムは、一週間に六日間、朝から晩まで働いて、二十ドルもらいます。
Jim làm việc sáu ngày một tuần từ sáng đến tối và kiếm được hai mươi đô la.
毎日とても疲れます。ですから、家までゆっくり歩いて帰ります。
Ngày nào anh cũng rất mệt. Vì vậy anh đi bộ về nhà thật chậm.
アパートに着いて、家のドアを開けると、そこには、いつも奥さんのデラが待っています。
Khi về đến căn hộ và mở cửa, lúc nào người vợ Della cũng đang chờ.
ジムの大好きなデラが……。
Della, người mà Jim yêu thương hết mực……
ジムが帰ってくると、デラは、テーブルに温かいスープとパンを置きます。
Khi Jim về, Della dọn lên bàn món súp nóng và bánh mì.
そして、きれいな茶色の目でジムを見ます。
Rồi nhìn Jim bằng đôi mắt nâu tuyệt đẹp.
ジムもデラを見て、にっこり笑います。デラも笑います。
Jim nhìn Della và mỉm cười. Della cũng mỉm cười.
二人でいると、お金がないことも、疲れていることも、忘れます。
Khi ở bên nhau, họ quên đi chuyện không có tiền và chuyện mệt mỏi.
十二月の寒い日のことです。
Đó là một ngày lạnh giá tháng mười hai.
ジムは、朝、仕事に行きました。デラは、家で掃除と洗濯です。
Buổi sáng Jim đi làm. Della ở nhà dọn dẹp và giặt giũ.
それが終わると、デラは、財布を持ってきて、テーブルの上にお金を全部出しました。
Xong việc, Della mang ví ra và đổ hết tiền lên bàn.
――一ドル八十七セント。これだけ……。
"Một đô la tám mươi bảy xu. Chỉ có thế thôi……
これでは、ジムにクリスマスプレゼントを買うことができないわ。どうしましょう――
Với chỗ này thì không mua được quà Giáng sinh cho Jim. Làm sao bây giờ?"
クリスマスは明日です。デラは困りました。
Ngày mai là Giáng sinh. Della rất rối trí.
デラは鏡を見ました。
Della soi gương.
鏡の中には、デラの悲しい顔がありました。
Trong gương là gương mặt buồn bã của Della.
そして、とてもきれいな茶色の長い髪が……。
Và mái tóc dài màu nâu rất đẹp……
ジムは、いつも言っていました。
Jim vẫn luôn nói:
「僕は、デラの髪が大好きだ。本当にきれいだ」
"Anh yêu mái tóc của Della lắm. Thật sự rất đẹp."
ジムとデラには、大切なものが二つありました。
Jim và Della có hai thứ quý giá.
一つは、このデラの髪です。
Một là mái tóc của Della.
そして、もう一つは、ジムの金の時計でした。
Và thứ còn lại là chiếc đồng hồ vàng của Jim.
金の時計は、ジムがお父さんからもらったものです。とてもきれいな時計です。
Chiếc đồng hồ vàng là thứ Jim được bố để lại. Một chiếc đồng hồ rất đẹp.
ジムは、いつでもどこへでも、この金の時計を持っていきました。
Đi đâu Jim cũng luôn mang theo chiếc đồng hồ vàng này.
デラは、鏡の中の自分の髪を長い時間見ていました。
Della nhìn mái tóc trong gương rất lâu.
それから、急いでコートを着て、帽子をかぶって、外へ出ていきました。
Rồi vội mặc áo khoác, đội mũ và đi ra ngoài.
デラは、「一番街」まで走っていきました。
Della chạy đến "Đại lộ Số 1".
そこには、きれいな店がたくさんあって、みんなクリスマスの買い物をしています。
Ở đó có nhiều cửa hàng đẹp, và mọi người đang mua sắm Giáng sinh.
デラは、ある店の前で止まりました。
Della dừng lại trước một cửa hàng.
髪を買います
デラは、その店に入っていきました。
Della bước vào cửa hàng.
デラは帽子をとって、店のおばあさんに聞きました。
Della bỏ mũ ra và hỏi bà chủ cửa hàng:
「私、髪を売りたいんですが……」
"Tôi muốn bán tóc của mình……"
おばあさんは、デラのきれいな髪を見て、言いました。
Bà chủ nhìn mái tóc đẹp của Della rồi nói:
「そうだね……。二十ドルだね」
"Xem nào…… Hai mươi đô la."
デラは言いました。
Della nói:
「じゃあ、切ってください」
"Vậy bà cắt giúp cháu."
デラは、ゆっくり椅子に座りました。
Della chậm rãi ngồi xuống ghế.
デラは、二十ドルをもらって、帽子をかぶって店を出ました。
Della nhận hai mươi đô la, đội mũ rồi ra khỏi cửa hàng.
午後三時でした。
Lúc đó là 3 giờ chiều.
デラは、いろいろな店を見て歩きました。
Della đi xem hết cửa hàng này đến cửa hàng khác.
――ジムにどんなプレゼントを買いましょう――
"Mua quà gì cho Jim đây?"
それから、二時間……。
Rồi hai tiếng sau……
デラは、ある店の前で止まりました。
Della dừng lại trước một cửa hàng.
店の前のショーウィンドーに時計の鎖がありました。
Trong tủ kính có một sợi dây đeo đồng hồ.
「これがいいわ!」
"Chính là cái này!"
それは金の鎖でした。
Đó là một sợi dây chuyền vàng.
デラは思いました。
Della nghĩ:
――これをジムの金の時計につけると、とてもいいわ――
"Gắn cái này vào chiếc đồng hồ vàng của Jim thì sẽ tuyệt lắm."
二十一ドルでした。
Giá hai mươi mốt đô la.
デラは、すぐにその鎖を買って、急いで家に帰りました。
Della mua ngay sợi dây rồi vội vã về nhà.
デラは家に着くと、クリスマスの料理をつくりました。
Về đến nhà, Della nấu bữa tối Giáng sinh.
「できた。これでいいわ」
"Xong rồi. Thế này là được."
デラは鏡を見ました。
Della soi gương.
鏡の中には、とても短い髪のデラがいました。
Trong gương là Della với mái tóc rất ngắn.
――ジムは、この髪を見て何と言うでしょう――
"Jim nhìn thấy mái tóc này sẽ nói gì đây?"
ジムの大好きな髪を切ったのです。デラは心配になりました。
Nàng đã cắt mái tóc mà Jim yêu nhất. Della thấy lo lắng.
午後七時です。
7 giờ tối.
足音が聞こえました。ジムです。ジムが帰ってきました。
Có tiếng bước chân. Là Jim. Jim đã về.
ドアが開いて、古いコートを着たジムが入ってきました。ジムはデラの髪を見ました。
Cửa mở, Jim bước vào trong chiếc áo khoác cũ. Jim nhìn mái tóc của Della.
ジムはびっくりしました。でも、何も言いません。
Jim sững sờ. Nhưng anh không nói gì.
デラは言いました。
Della nói:
「ジム、ごめんなさい! 私、あなたが好きだった髪を売ったの。
"Jim, em xin lỗi! Em đã bán mái tóc anh yêu.
私、あなたにどうしてもクリスマスプレゼントを買いたかったの。
Em rất muốn mua quà Giáng sinh cho anh.
でも、大丈夫。髪は、すぐ長くなるわ」
Nhưng không sao đâu. Tóc sẽ dài lại nhanh thôi."
ジムは静かに言いました。
Jim khẽ nói:
「髪が短くても長くても、僕は、デラが好きだよ。
"Tóc em ngắn hay dài, anh vẫn yêu em, Della.
さあ、これは、僕からのプレゼントだよ」
Đây, quà của anh tặng em."
デラは、ジムからのプレゼントを開けました。
Della mở món quà của Jim.
デラは大きな声を出しました。
Della reo lên.
「あ、あのくしだわ! あの店のくしだわ! これ、前から欲しかったの。
"Ôi, là bộ lược kia! Bộ lược ở cửa hàng ấy! Em ao ước nó từ lâu lắm rồi.
ああ、うれしい! 本当にきれい。あ、でも、もう私の髪は……」
Ôi, em vui quá! Đẹp thật đấy. Ôi, nhưng tóc em đã……"
プレゼントは、長い髪につけるくしでした。デラが前から欲しかったものです。
Món quà là một bộ lược dành cho tóc dài. Thứ Della ao ước từ lâu.
デラは、毎日、「五番街」の店にあったこのくしを見ていたのです。
Ngày nào Della cũng ngắm bộ lược này ở một cửa hàng trên "Đại lộ Số 5".
デラは悲しくなりました。
Della buồn bã.
でも、すぐに元気を出して言いました。
Nhưng nàng vui lên ngay và nói:
「髪は、また長くなるわ! それまで少し待ちましょう。
"Tóc em sẽ lại dài thôi! Mình chờ một chút đến lúc đó nhé.
ジム、私のプレゼントも開けて!」
Jim, anh mở quà của em đi!"
デラは、ジムにプレゼントを渡しました。ジムは、プレゼントを開けました。
Della đưa món quà cho Jim. Jim mở ra.
金の鎖です。
Là sợi dây chuyền vàng.
「ね、きれいでしょう? あなたの時計につけて! とってもいいと思うわ!」
"Đẹp không anh? Anh gắn vào đồng hồ đi! Em nghĩ sẽ tuyệt lắm đấy!"
と、デラが言いました。
Della nói.
ジムは、すぐには答えませんでした。
Jim không trả lời ngay.
それから、静かに言いました。
Rồi anh khẽ nói:
「デラ。もう、あの金の時計はないんだ……。僕、あの金の時計を売って、そのお金でくしを買ったんだよ」
"Della. Anh không còn chiếc đồng hồ vàng ấy nữa…… Anh đã bán nó, lấy tiền mua bộ lược."
テーブルの上には、温かいクリスマスの料理と、くしと、金の鎖がありました。
Trên bàn có bữa tối Giáng sinh nóng hổi, bộ lược và sợi dây chuyền vàng.
今年の二人のクリスマスは、とてもいいクリスマスになるでしょう。
Giáng sinh năm nay của hai người chắc chắn sẽ là một Giáng sinh thật đẹp.
二人の大切な長い髪も、金の時計も、もうありませんが、二人には、もっと大切なものがあるからです。
Mái tóc dài và chiếc đồng hồ vàng quý giá đã không còn, nhưng họ có một thứ còn quý giá hơn nhiều.
Từ vựng
- 夫婦 (ふうふ) – vợ chồng
- 若い (わかい) – trẻ
- 写真 (しゃしん) – bức ảnh
- 疲れます (つかれます) – mệt
- 温かい (あたたかい) – ấm, nóng
- 茶色 (ちゃいろ) – màu nâu
- 忘れます (わすれます) – quên
- 掃除 (そうじ) – dọn dẹp
- 財布 (さいふ) – cái ví
- 鏡 (かがみ) – cái gương
- 悲しい (かなしい) – buồn
- 髪 (かみ) – tóc
- 大切 (たいせつ) – quý giá
- 時計 (とけい) – đồng hồ
- 急ぎます (いそぎます) – vội vàng
- 帽子 (ぼうし) – cái mũ
- 売ります (うります) – bán
- 鎖 (くさり) – dây xích, dây chuyền
- 心配 (しんぱい) – lo lắng
- 足音 (あしおと) – tiếng bước chân
- くし (くし) – cái lược
- 欲しい (ほしい) – muốn có
ぞうのトンキー
一
一九二四年の夏です。
Mùa hè năm 1924.
インドから、子どもの象が、船で日本に着きました。
Một chú voi con từ Ấn Độ đi tàu thủy sang Nhật Bản.
八歳のトンキーです。
Đó là chú voi Tonky tám tuổi.
上野動物園の進一さんが、トンキーを迎えに来ました。
Anh Shinichi ở vườn thú Ueno đến đón Tonky.
進一さんが言いました。「トンキー、よろしくね」
Anh Shinichi nói: "Tonky, rất vui được gặp em."
その夜、トンキーは初めて動物園で寝ました。
Đêm đó, lần đầu tiên Tonky ngủ ở vườn thú.
次の日の朝です。
Sáng hôm sau.
進一さんが言いました。「おはよう、トンキー」
Anh Shinichi nói: "Chào buổi sáng, Tonky."
トンキーは、起きました。
Tonky thức dậy.
二
進一さんは、トンキーにいろいろな芸を教えます。
Anh Shinichi dạy Tonky đủ các trò biểu diễn.
進一さんは言います。「トンキー、立て」
Anh Shinichi nói: "Tonky, đứng lên."
トンキーは立ちます。
Tonky đứng lên.
進一さんは、トンキーにバナナをあげます。
Anh Shinichi cho Tonky một quả chuối.
「トンキー、座れ」
"Tonky, ngồi xuống."
トンキーは座ります。
Tonky ngồi xuống.
進一さんは、トンキーにじゃがいもをあげます。
Anh Shinichi cho Tonky một củ khoai tây.
もう、トンキーは、いろいろな芸ができます。とても上手です。
Giờ Tonky đã làm được đủ các trò. Chú làm rất giỏi.
三
一九二五年の春です。花がとてもきれいです。
Mùa xuân năm 1925. Hoa nở rất đẹp.
子どもたちが、たくさん動物園に来ます。
Rất nhiều trẻ em đến vườn thú.
トンキーは、子どもたちの前でいろいろな芸をします。
Tonky biểu diễn đủ các trò trước mặt bọn trẻ.
「わあ、上手だ!」
"Oa, giỏi quá!"
「ほんとに上手だね」
"Giỏi thật đấy."
子どもたちはトンキーが大好きです。そして、トンキーの芸も大好きです。
Bọn trẻ rất yêu Tonky. Và cũng rất thích các trò biểu diễn của chú.
トンキーも、進一さんや日本の子どもたちが大好きです。
Tonky cũng rất yêu anh Shinichi và các em nhỏ Nhật Bản.
四
一九四〇年の冬です。とても寒い冬でした。
Mùa đông năm 1940. Đó là một mùa đông rất lạnh.
トンキーは、足を怪我しました。トンキーは、足がとても痛いです。
Tonky bị thương ở chân. Chân chú đau lắm.
ですから、何も食べません。何も飲みません。
Vì vậy chú không ăn gì. Không uống gì.
進一さんは、お医者さんを呼びました。
Anh Shinichi gọi bác sĩ.
お医者さんは、トンキーの足に注射しました。
Bác sĩ tiêm vào chân Tonky.
でも、注射の針が入りません。
Nhưng kim tiêm không đâm vào được.
もう一回、お医者さんは、トンキーの足に注射しました。
Bác sĩ tiêm vào chân Tonky thêm lần nữa.
「だめだ。入らない……」
"Không được. Không đâm vào được……"
お医者さんは、もう、何も言いませんでした。そして、帰りました。
Bác sĩ không nói gì thêm. Rồi đi về.
進一さんは、トンキーの足に氷を置きました。体に毛布をかけました。
Anh Shinichi chườm đá lên chân Tonky. Đắp chăn lên người chú.
その夜、進一さんは、トンキーの隣で寝ました。
Đêm đó, anh Shinichi ngủ bên cạnh Tonky.
とても寒い夜でした。進一さんは風邪を引きました。
Đó là một đêm rất lạnh. Anh Shinichi bị cảm.
次の日の朝、進一さんの部屋に園長が来ました。
Sáng hôm sau, giám đốc vườn thú đến phòng anh Shinichi.
「進一さん、風邪を引いたんですか?」
"Shinichi, cậu bị cảm à?"
「はい」
"Vâng."
「じゃあ、これを食べなさい」
"Vậy thì ăn cái này đi."
「柿ですか?」
"Quả hồng ạ?"
「ええ、柿は、体にいいんですよ」
"Ừ, quả hồng tốt cho sức khỏe đấy."
「え! 柿は体にいい……? あっ、そうだ! 柿だ!」
"Hả! Quả hồng tốt cho sức khỏe……? A, phải rồi! Quả hồng!"
進一さんは、柿をたくさん買いました。
Anh Shinichi mua thật nhiều hồng.
そして、柿のジュースを作りました。
Rồi làm nước ép hồng.
「トンキー、柿のジュースだ!」
"Tonky ơi, nước ép hồng đây!"
トンキーはジュースを飲みました。全部、飲みました。
Tonky uống nước ép. Uống hết sạch.
進一さんは、とてもうれしいです。
Anh Shinichi vui lắm.
それから、トンキーは、毎日、毎日、柿のジュースを飲みました。
Từ đó, ngày nào Tonky cũng uống nước ép hồng.
五
一九四一年の春です。花がとてもきれいです。
Mùa xuân năm 1941. Hoa nở rất đẹp.
トンキーの足は、よくなりました。もう大丈夫です。
Chân Tonky đã khỏi. Giờ chú khỏe rồi.
トンキーは、進一さんが、前よりもっと好きになりました。
Tonky càng yêu anh Shinichi hơn trước.
六
一九四一年、十二月八日の朝です。寒い朝でした。
Sáng ngày 8 tháng 12 năm 1941. Đó là một buổi sáng lạnh.
動物園の人たちが、みんな新聞を読んでいます。そして、話しています。
Nhân viên vườn thú ai cũng đang đọc báo. Và bàn tán với nhau.
「戦争だ!」
"Chiến tranh rồi!"
「戦争だ!」
"Chiến tranh rồi!"
ラジオから、ニュースが聞こえました。
Đài phát thanh đưa tin.
「日本はアメリカと戦争を始めました」
"Nhật Bản đã bắt đầu chiến tranh với Mỹ."
七
一九四二年の冬です。
Mùa đông năm 1942.
動物園に、たくさんのお父さんと子どもが来ました。
Nhiều ông bố và con cái đến vườn thú.
お父さんは戦争に行きますから、その前に、子どもと一緒に動物園に来たのです。
Các ông bố sắp ra trận, nên trước khi đi họ đưa con đến vườn thú.
お父さんは、トンキーの前で、子どもの写真を撮りました。
Các ông bố chụp ảnh con mình trước mặt Tonky.
八
一九四三年の春です。
Mùa xuân năm 1943.
たくさんのお父さんが、戦争で死にました。
Nhiều ông bố đã hy sinh ngoài chiến trường.
ある日、お父さんがいない子どもたちに、手紙が来ました。
Một hôm, những đứa trẻ không còn bố nhận được một lá thư.
動物園の園長からです。
Đó là thư của giám đốc vườn thú.
「四月三日に動物園に来てください!」
"Ngày 3 tháng 4, các cháu hãy đến vườn thú nhé!"
子どもたちは、手紙を読みました。
Bọn trẻ đọc thư.
そして、四月三日、四百人の子どもたちが動物園に来ました。
Và ngày 3 tháng 4, bốn trăm đứa trẻ đã đến vườn thú.
子どもたちはトンキーに乗ります。
Bọn trẻ cưỡi lên lưng Tonky.
「わあ!」
"Oa!"
「わあ、大きい!」
"Oa, to quá!"
「わあ、高いなあ!」
"Oa, cao quá!"
子どもたちはとてもうれしいです。
Bọn trẻ vui lắm.
園長も進一さんもうれしいです。
Giám đốc và anh Shinichi cũng vui.
トンキーもうれしいです。
Tonky cũng vui.
九
一九四三年の夏です。
Mùa hè năm 1943.
東京都の人が来ました。そして、言いました。
Một người của chính quyền Tokyo đến. Và nói:
「大きい動物を殺しなさい!」
"Hãy giết các con thú lớn!"
「え! どうしてですか?」園長は聞きました。
"Hả! Tại sao?" giám đốc hỏi.
「アメリカの飛行機が、町に爆弾を落とします。動物園にも爆弾が落ちます」
"Máy bay Mỹ sẽ thả bom xuống thành phố. Bom cũng sẽ rơi xuống vườn thú."
「…………」
"……"
「ライオンや虎が、動物園から外に出ます。危ないです」
"Sư tử và hổ sẽ thoát ra khỏi vườn thú. Nguy hiểm lắm."
「……わかりました」園長は言いました。
"……Tôi hiểu rồi," giám đốc nói.
進一さんが園長に聞きました。「あのう、……トンキーも殺すんですか?」
Anh Shinichi hỏi giám đốc: "Ừm…… cả Tonky cũng bị giết ạ?"
「……殺さなければなりません」園長は言いました。
"……Không còn cách nào khác," giám đốc nói.
「…………」
"……"
進一さんもみんなも、何も言いませんでした。
Anh Shinichi và mọi người không ai nói gì.
動物園の人たちは、動物の食べ物に毒を入れました。
Nhân viên vườn thú bỏ thuốc độc vào thức ăn của các con thú.
ライオンも虎も死にました。
Sư tử và hổ chết.
園長も動物園の人たちも、とても悲しいです。
Giám đốc và nhân viên vườn thú vô cùng đau buồn.
次はトンキーです。
Tiếp theo là Tonky.
進一さんはトンキーのところに行きました。
Anh Shinichi đến chỗ Tonky.
「トンキー、大好きなじゃがいもだよ」
"Tonky ơi, khoai tây em thích nhất đây."
進一さんは、毒を入れたじゃがいもをトンキーにあげました。
Anh Shinichi đưa cho Tonky những củ khoai có thuốc độc.
「トンキー、……ごめん……」
"Tonky…… anh xin lỗi……"
トンキーは、じゃがいもを見ました。トンキーは、じゃがいもが大好きです。
Tonky nhìn những củ khoai. Tonky rất thích khoai tây.
でも、食べません。
Nhưng chú không ăn.
そして、鼻でじゃがいもを進一さんに投げました。
Rồi lấy vòi ném khoai vào anh Shinichi.
「痛い!」
"Đau quá!"
進一さんはトンキーを見ました。
Anh Shinichi nhìn Tonky.
「トンキー、……ごめんよ」
"Tonky…… anh xin lỗi."
進一さんは、もう一回、毒のじゃがいもをあげました。
Anh Shinichi lại đưa khoai có độc thêm lần nữa.
トンキーは、またじゃがいもを投げました。
Tonky lại ném khoai đi.
「痛い! 痛い、痛い!」
"Đau quá! Đau, đau quá!"
トンキーは、毒のじゃがいもを食べません。
Tonky không chịu ăn khoai có độc.
東京都の人が、また来ました。そして、トンキーを見て言いました。
Người của chính quyền Tokyo lại đến. Ông ta nhìn Tonky rồi nói:
「早く殺しなさい!」
"Mau giết nó đi!"
動物園の人たちは、困りました。
Nhân viên vườn thú rất khó xử.
象は、とても頭がいい動物です。毒がわかります。
Voi là loài vật rất thông minh. Chúng nhận ra được thuốc độc.
ですから、進一さんは、八月二十五日から、トンキーに食べ物をあげませんでした。
Vì vậy từ ngày 25 tháng 8, anh Shinichi không cho Tonky ăn nữa.
トンキーは食べ物がほしいです。だから芸をします。
Tonky muốn có thức ăn. Nên chú biểu diễn các trò.
でも、進一さんは食べ物をあげません。
Nhưng anh Shinichi không cho chú ăn.
進一さんは、毎日、トンキーのところに行きます。
Ngày nào anh Shinichi cũng đến chỗ Tonky.
トンキーは、進一さんを見ます。
Tonky nhìn anh Shinichi.
そして、いろいろな芸をします。
Rồi biểu diễn đủ các trò.
でも、進一さんは食べ物をあげません。
Nhưng anh Shinichi không cho chú ăn.
十
一九四三年の秋です。九月二十三日。
Mùa thu năm 1943. Ngày 23 tháng 9.
その日も、進一さんは、トンキーのところに行きました。
Hôm đó anh Shinichi cũng đến chỗ Tonky.
トンキーは、進一さんを見ました。そして、ひとつだけ芸をしました。
Tonky nhìn anh Shinichi. Rồi biểu diễn đúng một trò.
進一さんは、トンキーの目を見ました。とても悲しい目でした。
Anh Shinichi nhìn vào mắt Tonky. Đó là một đôi mắt rất buồn.
トンキーは、もう一回芸をしました。
Tonky biểu diễn thêm một lần nữa.
「トンキー、……ごめん……」
"Tonky…… anh xin lỗi……"
ドッシーーーン!
Uỵch!
トンキーが倒れました。
Tonky ngã xuống.
もう、トンキーは起きません。
Tonky không bao giờ đứng dậy nữa.
九月二十三日、午前二時四十二分、トンキーは死にました。二十七歳でした。
Lúc 2 giờ 42 phút sáng ngày 23 tháng 9, Tonky đã chết. Chú hai mươi bảy tuổi.
十一
一九四五年の夏です。とても暑い夏でした。
Mùa hè năm 1945. Đó là một mùa hè rất nóng.
八月十五日、日本は戦争に負けました。戦争が終わりました。
Ngày 15 tháng 8, Nhật Bản thua trận. Chiến tranh kết thúc.
Từ vựng
- 象 (ぞう) – con voi
- 船 (ふね) – tàu thủy
- 動物園 (どうぶつえん) – vườn thú
- 迎えます (むかえます) – đón
- 初めて (はじめて) – lần đầu tiên
- 芸 (げい) – trò biểu diễn, tiết mục
- 教えます (おしえます) – dạy
- 上手 (じょうず) – giỏi
- 怪我します (けがします) – bị thương
- 痛い (いたい) – đau
- 医者 (いしゃ) – bác sĩ
- 注射 (ちゅうしゃ) – tiêm, mũi tiêm
- 氷 (こおり) – nước đá
- 毛布 (もうふ) – cái chăn
- 風邪を引きます (かぜをひきます) – bị cảm
- 柿 (かき) – quả hồng
- 戦争 (せんそう) – chiến tranh
- 写真を撮ります (しゃしんをとります) – chụp ảnh
- 手紙 (てがみ) – lá thư
- 殺します (ころします) – giết
- 爆弾 (ばくだん) – bom
- 毒 (どく) – thuốc độc
- 投げます (なげます) – ném
- 倒れます (たおれます) – ngã xuống, gục xuống
- 負けます (まけます) – thua
一休さん
一休和尚
日本人は「一休さんの話」が大好きです。
Người Nhật rất thích "chuyện chú tiểu Ikkyu".
「一休さんの話」は、江戸時代(一六〇三〜一八六八年)の頃から人気がありました。
Chuyện Ikkyu được yêu thích từ thời Edo (1603–1868).
この「一休さん」は、本当にいたのでしょうか。
"Ikkyu" này có thật không?
「一休」というお坊さんは本当にいました。京都で生まれて、八十八歳で死にました。
Có một nhà sư tên Ikkyu là có thật. Ông sinh ra ở Kyoto và mất năm tám mươi tám tuổi.
京都府の南にある、京田辺市の寺(酬恩庵)に墓があります。
Mộ của ông ở một ngôi chùa (Shuon-an) tại thành phố Kyotanabe, phía nam tỉnh Kyoto.
天皇の子どもとして生まれて、六歳の時に安国寺に入って、お坊さんになる勉強をしました。
Ông sinh ra là con của Thiên hoàng, năm sáu tuổi vào chùa Ankoku-ji học để trở thành nhà sư.
若い時から詩や字を書くことが上手でした。ちょっと変わった人で、おもしろいことをたくさんしました。
Từ nhỏ ông đã giỏi làm thơ và viết thư pháp. Ông hơi khác người và làm nhiều chuyện buồn cười.
「一休さんの話」はたくさんあります。
Có rất nhiều chuyện về Ikkyu.
でも、その中には、一休さんがしたことではない話も入っています。
Nhưng trong đó có cả những chuyện Ikkyu không thật sự làm.
日本のあちこちで頭のいいお坊さんがしたおもしろいことが、たくさん集まって、「一休さんの話」になったのです。
Nhiều chuyện buồn cười của những nhà sư thông minh khắp nước Nhật được gom lại, trở thành "chuyện Ikkyu".
一三九四年、京都に一人の男の子が生まれました。一休さんです。
Năm 1394, một bé trai ra đời ở Kyoto. Đó là Ikkyu.
一休さんは、六歳のとき、寺に入りました。
Ikkyu vào chùa năm sáu tuổi.
寺は、お坊さんが住んでいる建物です。
Chùa là nơi các nhà sư sinh sống.
お坊さんは、仏教を教える人です。
Nhà sư là người giảng dạy đạo Phật.
一休さんは、有名なお坊さんたちに、仏教や勉強を教えてもらいました。そして、お坊さんになりました。
Ikkyu được các nhà sư nổi tiếng dạy đạo Phật và các môn học khác. Rồi trở thành nhà sư.
一休さんは、小さいときから、とても頭がいい子どもでした。
Từ nhỏ, Ikkyu đã là một đứa trẻ rất thông minh.
大人が答えることができない難しい問題にも、すぐ答えることができました。
Cả những câu hỏi khó mà người lớn không trả lời được, chú cũng trả lời ngay.
おもしろい話をたくさんしました。
Chú kể nhiều chuyện buồn cười.
さあ、一休さんは、どんなことをしたり、話したりしたのでしょう。
Vậy Ikkyu đã làm gì, nói gì?
おいしい薬
一休さんは、子どものとき、安国寺で勉強していました。
Hồi nhỏ, Ikkyu học ở chùa Ankoku-ji.
寺で一番上のお坊さんを「おしょうさん」と言います。若いお坊さんたちの先生です。
Nhà sư cao nhất trong chùa gọi là "Hòa thượng". Ông là thầy của các chú tiểu.
ある日、一休さんが、おしょうさんの部屋の前に来ると、部屋の中から小さい音が聞こえました。
Một hôm, khi Ikkyu đi đến trước phòng Hòa thượng, chú nghe thấy một tiếng động nhỏ từ bên trong.
――あ、またおしょうさまが何かを食べている――
"A, Hòa thượng lại đang ăn gì đó rồi."
一休さんは、静かに部屋の中を見ました。すると、おしょうさんが一人で何かを食べていました。
Ikkyu khẽ nhìn vào phòng. Quả nhiên Hòa thượng đang ăn gì đó một mình.
一休さんは言いました。「おしょうさま、何を食べているんですか」
Ikkyu nói: "Thưa Hòa thượng, thầy đang ăn gì vậy ạ?"
おしょうさんはびっくりして、一休さんを見ました。
Hòa thượng giật mình nhìn Ikkyu.
「こ、こ、これは、……く、薬ですよ。足の薬です。私は、おじいさんですから、足が痛いんです」
"C-c-cái này là…… th-thuốc. Thuốc chữa chân. Ta già rồi nên chân đau."
「え、足の薬ですか。私にもその薬をください。私も、足が痛いんです」
"Ồ, thuốc chữa chân ạ? Thầy cho con một ít thuốc ấy với. Chân con cũng đau."
「え、それはできません。これは、おじいさんの薬です。若い人が食べると死にますよ」
"Ồ, không được đâu. Đây là thuốc cho người già. Người trẻ mà ăn vào là chết đấy."
と言って、おしょうさんは、薬の入れ物を机の下に入れました。
Nói rồi, Hòa thượng cất hộp thuốc xuống gầm bàn.
「それは大変。私は死にたくないです」
"Thế thì nguy quá. Con không muốn chết đâu."
そう言うと、一休さんは、おしょうさんの部屋を出ました。そして、笑いました。
Nói vậy, Ikkyu ra khỏi phòng Hòa thượng. Rồi bật cười.
それから、三日後、おしょうさんは、隣の町に行きました。
Rồi ba ngày sau, Hòa thượng đi sang thị trấn bên cạnh.
寺では、若いお坊さんたちが掃除をしていました。
Ở chùa, các chú tiểu đang quét dọn.
「ガチャン!」
"Choang!"
おしょうさんの部屋から大きい音がしました。そして、「わぁー」と、大きい声が聞こえました。
Từ phòng Hòa thượng vọng ra một tiếng động lớn. Rồi có tiếng kêu to: "Á!"
みんなびっくりして、おしょうさんの部屋へ行きました。
Mọi người giật mình chạy đến phòng Hòa thượng.
そこには、掃除をしていた上建さんが、青い顔で立っていました。
Ở đó, chú Joken đang quét dọn đứng sững với gương mặt tái mét.
「上建さん、どうしましたか」みんなが聞きました。
"Joken ơi, có chuyện gì vậy?" mọi người hỏi.
「大変です。これを見てください。私は、おしょうさまの茶碗を割りました」
"Nguy rồi. Nhìn này. Mình làm vỡ chén trà của Hòa thượng rồi."
そう言うと、上建さんは泣きました。
Nói rồi, chú Joken khóc.
「それは大変だ。困った、困った。これは、おしょうさまの大切な茶碗だ」
"Nguy rồi. Chết rồi, chết rồi. Đây là chén trà quý của Hòa thượng mà."
若いお坊さんたちは、青い顔で言いました。
Các chú tiểu nói với gương mặt tái mét.
でも、一休さんだけは笑っています。
Nhưng chỉ có Ikkyu là đang cười.
「みなさん、心配しないでください。大丈夫です。一緒にこれを食べましょう」
"Mọi người đừng lo. Không sao đâu. Mình cùng ăn cái này nào."
そう言うと、一休さんは、机の下から薬の入れ物を出しました。
Nói rồi, Ikkyu lấy hộp thuốc từ dưới gầm bàn ra.
みんなは言いました。「それは、何ですか」
Mọi người hỏi: "Cái gì thế?"
「これは、おしょうさまの足の薬ですよ」
"Đây là thuốc chữa chân của Hòa thượng."
「えっ、足の薬……? 私たちは足は痛くありません」
"Hả, thuốc chữa chân……? Chân bọn mình đâu có đau."
一休さんは、笑いながら、その薬を口に入れました。
Ikkyu vừa cười vừa bỏ thuốc vào miệng.
「甘くておいしいですよ」
"Ngọt và ngon lắm."
「え? 甘いんですか。じゃあ、私も食べます」
"Hả? Ngọt á? Vậy mình cũng ăn."
「私も食べます」
"Mình cũng ăn."
若いお坊さんたちは、それを口に入れました。
Các chú tiểu bỏ vào miệng.
「あ! これは、薬ではありませんね。お菓子です」と、上建さんが言いました。
"Ồ! Đây đâu phải thuốc. Là kẹo," chú Joken nói.
「そうです。お菓子ですよ。水飴ですよ」と、一休さんは言いました。
"Đúng rồi. Là kẹo. Là mạch nha đấy," Ikkyu nói.
お坊さんたちは、おいしい物や甘い物は、あまり食べません。だから、この水飴をとてもおいしいと思いました。
Nhà sư ít khi được ăn đồ ngon hay đồ ngọt. Vì vậy họ thấy mạch nha này ngon tuyệt.
「おいしい、おいしい。甘い、甘い」
"Ngon quá, ngon quá. Ngọt quá, ngọt quá."
お坊さんたちは、入れ物の中の水飴を全部食べました。
Các chú tiểu ăn hết sạch mạch nha trong hộp.
そのとき、おしょうさんが帰ってきました。
Đúng lúc đó, Hòa thượng trở về.
上建さんが言いました。「あっ! おしょうさまだ。大変だ」
Chú Joken nói: "A! Hòa thượng về rồi. Chết rồi."
一休さんは言いました。「さあ、みんな、大きい声で泣いてください」
Ikkyu nói: "Nào, mọi người khóc thật to lên."
みんなは泣きました。「わーん」「えーん」
Mọi người khóc. "Oa oa!" "Hu hu!"
おしょうさんは、びっくりしました。「みんな、どうしたんですか」
Hòa thượng ngạc nhiên. "Các con, có chuyện gì vậy?"
一休さんが答えました。
Ikkyu trả lời:
「おしょうさま、ごめんなさい。この部屋を掃除したとき、おしょうさまの大切な茶碗を割りました。
"Thưa Hòa thượng, chúng con xin lỗi. Khi quét dọn phòng này, chúng con đã làm vỡ chén trà quý của thầy.
私たちは悲しくなりました。そして、死にたいと思いました。
Chúng con buồn lắm. Và muốn chết.
だから、この薬を食べたんです。でも死にませんでした。もっと食べました。でも死にませんでした。
Nên chúng con đã ăn thuốc này. Nhưng không chết. Chúng con ăn thêm. Nhưng vẫn không chết.
全部食べました。まだ死にません。ごめんなさい、ごめんなさい」
Chúng con ăn hết rồi. Mà vẫn chưa chết. Chúng con xin lỗi, xin lỗi thầy."
「うーむ」
"Ư……"
おしょうさんは、何も言うことができませんでした。
Hòa thượng không nói được gì.
将軍と虎
そのころ、日本で一番強い人は、将軍でした。
Thời đó, người quyền lực nhất Nhật Bản là Tướng quân.
一休さんがとても頭がいい子どもだと聞いて、将軍は、一休さんに会いたいと思いました。
Nghe nói Ikkyu là đứa trẻ rất thông minh, Tướng quân muốn gặp chú.
ある日、将軍は、安国寺のおしょうさんに言いました。
Một hôm, Tướng quân nói với Hòa thượng chùa Ankoku-ji:
「私は一休に会いたい。私の家に連れてきなさい」
"Ta muốn gặp Ikkyu. Hãy đưa nó đến nhà ta."
おしょうさんと一休さんは、将軍の家に行きました。将軍の家は、とても立派でした。
Hòa thượng và Ikkyu đến phủ Tướng quân. Phủ Tướng quân rất nguy nga.
部屋には、きれいな絵がたくさんありました。
Trong phòng có nhiều bức tranh đẹp.
「一休、おまえは頭がいいから、何でもできるだろう。この絵を見なさい」と、将軍は言いました。
"Ikkyu, ngươi thông minh nên việc gì cũng làm được. Nhìn bức tranh này đi," Tướng quân nói.
それは、虎の絵でした。
Đó là một bức tranh vẽ con hổ.
「この虎は人を食べるから、とても危ないのだ。一休、この虎を縄でつかまえなさい」
"Con hổ này ăn thịt người nên rất nguy hiểm. Ikkyu, hãy lấy dây trói con hổ này lại."
この虎は、絵の虎ですから、つかまえることができません。一休さんは、どうするでしょう。
Con hổ này là hổ trong tranh nên không thể bắt được. Ikkyu sẽ làm thế nào đây?
おしょうさんは心配しました。
Hòa thượng rất lo lắng.
しかし、一休さんは、笑っていました。
Nhưng Ikkyu đang mỉm cười.
そして、「わかりました。私が縄でつかまえます」と言って、縄を持って虎の絵の前に立ちました。
Rồi chú nói: "Con hiểu rồi. Con sẽ lấy dây trói nó," rồi cầm sợi dây đứng trước bức tranh con hổ.
「将軍さま、私が縄でつかまえますから、早く虎を絵から出してください」
"Thưa Tướng quân, con sẽ lấy dây trói, xin ngài mau đuổi con hổ ra khỏi tranh đi ạ."
「うーむ」
"Ư……"
将軍は、何も言うことができませんでした。
Tướng quân không nói được gì.
おしょうさんの友だち
安国寺のおしょうさんのところへ、ときどき、仁兵衛という人が遊びに来ます。
Thỉnh thoảng có một người tên Nihee đến thăm Hòa thượng chùa Ankoku-ji.
仁兵衛さんは、大きい店の主人で、おしょうさんの友だちです。
Ông Nihee là chủ một cửa hàng lớn và là bạn của Hòa thượng.
二人は、いつも「碁」をします。
Hai người lúc nào cũng chơi cờ vây.
「碁」は、黒い石と、白い石を使うたいへんおもしろい遊びです。
Cờ vây là một trò chơi rất thú vị chơi bằng quân đen và quân trắng.
二人が「碁」を始めると、何時間でも「碁」をしています。夜遅くなっても、終わりません。
Hễ hai người bắt đầu chơi cờ vây là chơi hàng mấy tiếng liền. Đến khuya cũng không dừng.
仁兵衛さんは、おしょうさんの大切な友だちで、お客さまですから、若いお坊さんたちは、ときどき、お茶やお菓子を持っていかなければなりません。
Ông Nihee là bạn quý của Hòa thượng và là khách, nên thỉnh thoảng các chú tiểu phải mang trà và bánh đến mời.
仁兵衛さんが「碁」をしに来ると、若いお坊さんたちは、寝たくても寝ることができないのです。みんな困っていました。
Hễ ông Nihee đến chơi cờ là các chú tiểu có muốn ngủ cũng không ngủ được. Ai cũng khổ sở.
ある日、仁兵衛さんが寺へ来ると、寺の門の前に大きい紙がありました。
Một hôm, khi ông Nihee đến chùa, trước cổng chùa có dán một tờ giấy to.
仁兵衛さんは、それを見て言いました。「これは何だろう……?」
Ông Nihee nhìn rồi nói: "Cái gì đây……?"
「動物の皮を着ている人は、寺の門の中に入ってはいけません」
"Người mặc da thú không được vào cổng chùa."
仁兵衛さんは、それを読んで、「これを書いた人は、一休だな」と、すぐわかりました。
Đọc xong, ông Nihee biết ngay: "Người viết cái này là Ikkyu."
仁兵衛さんは、いつも動物の皮の上着を着ています。
Ông Nihee lúc nào cũng mặc áo khoác làm bằng da thú.
仏教では、動物を殺したり、動物の皮を使ったりしてはいけません。
Trong đạo Phật, không được giết động vật hay dùng da thú.
仁兵衛さんは、この日も動物の皮の上着を着ていました。
Hôm đó ông Nihee cũng mặc áo da thú.
仁兵衛さんは、紙を見て、少し考えていましたが、寺の門を入っていきました。
Ông Nihee nhìn tờ giấy và suy nghĩ một lúc, nhưng rồi vẫn bước qua cổng chùa.
おしょうさんの部屋の前に、一休さんがいました。
Ikkyu đang ở trước phòng Hòa thượng.
「仁兵衛さま、門の前の紙を見なかったんですか」
"Thưa ông Nihee, ông không thấy tờ giấy trước cổng sao ạ?"
「ああ、見たよ。一休、おまえが書いたのだね」
"Có, ta thấy rồi. Ikkyu, cháu viết phải không?"
「仁兵衛さま。仁兵衛さまは、いつも動物の皮の上着を着ていますね。動物の皮を寺の中に入れることはできません。帰ってください」
"Ông Nihee lúc nào cũng mặc áo da thú. Da thú không được mang vào chùa. Xin ông về cho ạ."
仁兵衛さんは、にっこり笑いました。
Ông Nihee mỉm cười.
「動物の皮がいけないのか。でも、寺には太鼓があるね」
"Da thú không được à? Nhưng trong chùa có trống đấy thôi."
太鼓には動物の皮を使います。頭がいい一休さんも、何も言えないでしょう。困るでしょう。仁兵衛さんは、そう思うと、うれしくなりました。
Trống làm bằng da thú. Ikkyu thông minh đến mấy cũng sẽ không nói được gì. Sẽ bí thôi. Nghĩ vậy, ông Nihee thấy khoái chí.
でも、一休さんは、困りませんでした。
Nhưng Ikkyu không hề bí.
仁兵衛さんの言葉を聞くと、にっこり笑いました。そして、太鼓を打つ棒を二本出しました。
Nghe ông Nihee nói, chú mỉm cười. Rồi lấy ra hai chiếc dùi trống.
「そうですね。太鼓は動物の皮を使っていますね。だから、朝と夜、この棒で打つのです。
"Đúng vậy ạ. Trống làm bằng da thú. Vì thế sáng tối chúng con đều lấy dùi này đánh nó.
仁兵衛さまも、夜までお寺にいると、この棒で打ちますよ」
Thưa ông Nihee, nếu ông ở lại chùa đến tối, con cũng sẽ lấy dùi này đánh ông đấy ạ."
仁兵衛さんは、――あ、そうか。私が夜まで寺にいるから、若いお坊さんたちが困っているのだな――と思いました。
Ông Nihee nghĩ: "À, ra vậy. Vì mình ở lại chùa đến tối nên các chú tiểu mới khổ."
「一休、わかったよ。これからは、早く帰るよ」
"Ikkyu, ta hiểu rồi. Từ nay ta sẽ về sớm."
それから、仁兵衛さんは、寺に来て「碁」をしても、夜になる前に帰りました。
Từ đó, dù có đến chùa chơi cờ vây, ông Nihee cũng về trước khi trời tối.
Từ vựng
- 寺 (てら) – chùa
- お坊さん (おぼうさん) – nhà sư
- 仏教 (ぶっきょう) – đạo Phật
- 頭がいい (あたまがいい) – thông minh
- 難しい (むずかしい) – khó
- 問題 (もんだい) – câu hỏi, vấn đề
- 音 (おと) – âm thanh, tiếng động
- 薬 (くすり) – thuốc
- 入れ物 (いれもの) – đồ đựng, hộp
- 掃除 (そうじ) – quét dọn
- 茶碗 (ちゃわん) – chén trà
- 割ります (わります) – làm vỡ
- 泣きます (なきます) – khóc
- 甘い (あまい) – ngọt
- 水飴 (みずあめ) – mạch nha (kẹo mạch nha)
- 将軍 (しょうぐん) – tướng quân (shōgun)
- 立派 (りっぱ) – nguy nga, tráng lệ
- 虎 (とら) – con hổ
- 縄 (なわ) – sợi dây thừng
- つかまえます (つかまえます) – bắt
- 碁 (ご) – cờ vây
- 皮 (かわ) – da
- 太鼓 (たいこ) – cái trống
- 打ちます (うちます) – đánh, gõ
