富士山
日本一の山
日本人は、富士山が大好きです。
Người Nhật rất yêu núi Phú Sĩ.
外国でも富士山は有名です。
Núi Phú Sĩ cũng nổi tiếng ở nước ngoài.
どうしてでしょう?
Tại sao vậy?
それは、富士山が日本で一番高くて、とてもきれいな山だからです。
Vì núi Phú Sĩ là ngọn núi cao nhất Nhật Bản, lại rất đẹp.
三七七六メートルあります。
Núi cao 3.776 mét.
そばに高い山がありませんから、富士山は、遠くからもよく見えます。
Bên cạnh không có núi cao nào nên dù ở xa cũng nhìn rõ núi Phú Sĩ.
きれいな富士山が見えると、とてもうれしくなります。
Khi nhìn thấy núi Phú Sĩ tuyệt đẹp, ta thấy rất hạnh phúc.
河口湖から見える富士山
Núi Phú Sĩ nhìn từ hồ Kawaguchi
富士山がいっぱい
たくさんの人が、富士山の絵を描いたり、歌を作ったりしています。
Nhiều người đã vẽ tranh và sáng tác bài hát về núi Phú Sĩ.
葛飾北斎(一七六〇~一八四九年)は、有名な画家(絵を描く人)です。
Katsushika Hokusai (1760–1849) là một họa sĩ (người vẽ tranh) nổi tiếng.
いろいろなところから見える富士山の絵をたくさん描きました。
Ông đã vẽ nhiều bức tranh núi Phú Sĩ nhìn từ nhiều nơi khác nhau.
お札にも「富士山」があります。
Trên tiền giấy cũng có "núi Phú Sĩ".
お風呂屋さんにも「富士山」があります。
Ở nhà tắm công cộng cũng có "núi Phú Sĩ".
「富士見町」や「富士見台」など、名前に「富士」が入っている町もたくさんあります。
Cũng có nhiều thị trấn mang chữ "Fuji" trong tên, như "Fujimichō", "Fujimidai".
「富士フイルム」や「富士電気」「フジテレビ」など、名前に「富士」が入っている会社もたくさんあります。
Cũng có nhiều công ty mang chữ "Fuji" trong tên, như "Fujifilm", "Fuji Electric", "Fuji TV".
富士山は、今も昔も、日本人の生活の中にあるのです。
Từ xưa đến nay, núi Phú Sĩ luôn gắn bó với cuộc sống của người Nhật.
千円札の「富士山」
"Núi Phú Sĩ" trên tờ 1.000 yên
お風呂屋さんの「富士山」
"Núi Phú Sĩ" ở nhà tắm công cộng
富士山と近くの森や湖
富士山の近くには、森や湖、そして温泉もたくさんあります。
Gần núi Phú Sĩ có nhiều rừng, hồ và suối nước nóng.
この水は何十年も前に富士山に降った雨。とてもきれいで、おいしい。
Nước này là nước mưa rơi xuống núi Phú Sĩ từ hàng chục năm trước. Rất sạch và ngon.
千円札の富士山は、ここから見た富士山。
Núi Phú Sĩ trên tờ 1.000 yên là núi Phú Sĩ nhìn từ đây.
青木ヶ原樹海、溶岩の上にできた森。
Aokigahara Jukai, khu rừng mọc trên dung nham.
富士風穴、溶岩でできた。夏でも涼しい。
Hang gió Fuji Fūketsu, được tạo thành từ dung nham. Mùa hè vẫn mát.
富士山の誕生
富士山は、どうやってできたのでしょうか?
Núi Phú Sĩ được hình thành như thế nào?
約七十万年前のことです。
Đó là khoảng 700.000 năm trước.
地下で生まれたマグマが噴火して、一つの火山が生まれました。
Magma hình thành dưới lòng đất phun trào, và một ngọn núi lửa ra đời.
「小御岳」です。
Đó là "Komitake".
約十万年前、「小御岳」が噴火して、もう一つの火山が生まれました。
Khoảng 100.000 năm trước, Komitake phun trào và thêm một ngọn núi lửa nữa ra đời.
「古富士」です。
Đó là "Ko-Fuji" (Phú Sĩ cổ).
「古富士」は、何回も噴火しました。
Ko-Fuji phun trào nhiều lần.
噴火して出てきたたくさんの灰や、熱い溶岩で、古富士は、とても高くなりました。
Nhờ lượng tro và dung nham nóng phun ra rất nhiều, Ko-Fuji trở nên rất cao.
一万年前には、高さ三千メートルになりました。
Một vạn năm trước, nó đã cao tới 3.000 mét.
約五、六千年前、「古富士」は、また、何回も噴火しました。
Khoảng năm, sáu nghìn năm trước, Ko-Fuji lại phun trào nhiều lần.
そして、もっと大きくなって、高くてきれいな山になりました。
Rồi trở nên to hơn, thành một ngọn núi cao và đẹp.
これが、今の「富士山」です。
Đó chính là "núi Phú Sĩ" ngày nay.
富士山は、まだ若い火山なのです。
Núi Phú Sĩ vẫn là một ngọn núi lửa trẻ.
富士山は、小御岳、古富士の上にできました。
Núi Phú Sĩ được hình thành trên Komitake và Ko-Fuji.
富士山の中に、小御岳、古富士の二つの山があるのです。
Bên trong núi Phú Sĩ có hai ngọn núi: Komitake và Ko-Fuji.
二〇〇四年には、富士山の中にもう一つ、山があることがわかりました。
Năm 2004, người ta phát hiện bên trong núi Phú Sĩ còn có thêm một ngọn núi nữa.
「先小御岳」です。
Đó là "Sen-Komitake".
八〇〇~八七〇年の大噴火
八〇〇年から八七〇年頃までの噴火で、「富士五湖」ができました。
Các đợt phun trào từ năm 800 đến khoảng năm 870 đã tạo nên "Ngũ hồ Phú Sĩ".
溶岩が流れ出て川に入ると、水の流れが止まります。
Khi dung nham chảy ra và tràn vào sông, dòng nước bị chặn lại.
それで、「河口湖」と「山中湖」ができました。
Hồ Kawaguchi và hồ Yamanaka được hình thành như vậy.
また、「本栖湖」の隣にあった大きな湖に、溶岩が流れてきて、「西湖」と「精進湖」を作りました。
Ngoài ra, dung nham tràn vào một hồ lớn cạnh hồ Motosu, tạo nên hồ Sai và hồ Shōji.
「西湖」と「精進湖」を作った溶岩の上には、森ができました。
Trên lớp dung nham tạo nên hồ Sai và hồ Shōji, một khu rừng đã mọc lên.
それが、「青木ヶ原樹海」です。
Đó là "Aokigahara Jukai".
一七〇七年の大噴火
一七〇七年にも、大きな噴火が起きました。
Năm 1707 cũng có một đợt phun trào lớn.
たくさんの灰が二週間も降って、富士山のそばにあった村は、灰の下になりました。
Tro rơi rất nhiều suốt hai tuần liền, các làng gần núi Phú Sĩ bị tro vùi lấp.
江戸(今の東京)にも灰が飛んできて、昼でも暗くなりました。
Tro bay đến tận Edo (Tokyo ngày nay), ban ngày mà trời cũng tối sầm.
それから、三百年、富士山は噴火していません。
Từ đó đến nay, suốt 300 năm, núi Phú Sĩ không phun trào.
今は、とても静かです。
Bây giờ núi rất yên tĩnh.
次は、いつ噴火するのでしょうか?
Lần phun trào tiếp theo sẽ là khi nào?
登ってみましょう!
富士山は、七月と八月に登ることができます。
Có thể leo núi Phú Sĩ vào tháng 7 và tháng 8.
毎年、二十万人ぐらいの人が富士山に登ります。
Mỗi năm có khoảng 200.000 người leo núi Phú Sĩ.
外国人も、とても多いです。
Cũng có nhiều người nước ngoài.
富士山は、だれでも登ることができますが、上の方は空気が薄いですから、頭が痛くなる人もいます。
Ai cũng leo được núi Phú Sĩ, nhưng gần đỉnh không khí loãng nên có người bị đau đầu.
休みながら、ゆっくりゆっくりゆっくり登りましょう。
Hãy leo thật chậm, chậm, chậm, vừa leo vừa nghỉ nhé.
登り口は、四つあります。
Có bốn đường lên núi.
「富士宮口」「須走口」「御殿場口」「河口湖口」です。
Đó là Fujinomiya, Subashiri, Gotemba và Kawaguchiko.
「河口湖口」から登ってみましょう。
Chúng ta hãy leo từ đường Kawaguchiko.
五合目までは、車やバスで行くことができます。
Có thể đi ô tô hoặc xe buýt lên đến trạm thứ 5.
五合目から山の一番上まで、六時間から七時間ぐらいかかります。
Từ trạm thứ 5 lên đến đỉnh mất khoảng sáu đến bảy tiếng.
お昼頃から登り始めて、その日は山小屋で寝ます。
Bắt đầu leo vào khoảng buổi trưa, tối đó ngủ ở lều trên núi.
次の日の朝早く、山の上まで登って、朝日を見る人が多いです。
Nhiều người leo lên đỉnh vào sáng sớm hôm sau và ngắm mặt trời mọc.
午前四時半から五時頃、朝日を見ることができます。
Có thể ngắm mặt trời mọc vào khoảng 4 giờ 30 đến 5 giờ sáng.
山の上の気温 夏:五度~十度、冬:マイナス二十度~マイナス十五度
Nhiệt độ trên đỉnh — mùa hè: 5–10°C, mùa đông: −20 đến −15°C
五合目、二三〇五メートル、十三時。ここから七合目まで、馬で登ることもできます。
Trạm thứ 5, 2.305 m, 13:00. Từ đây đến trạm thứ 7 có thể cưỡi ngựa lên.
六合目、二三九〇メートル、十三時四十分。木がだんだん少なくなります。
Trạm thứ 6, 2.390 m, 13:40. Cây cối thưa dần.
七合目、二七〇〇メートル、十四時五十分。岩が多くなります。
Trạm thứ 7, 2.700 m, 14:50. Đá nhiều hơn.
八合目、三〇〇〇メートル、十六時半。空気が薄くなります。山小屋で休みましょう。
Trạm thứ 8, 3.000 m, 16:30. Không khí loãng dần. Hãy nghỉ ở lều trên núi.
九合目、三六〇〇メートル、次の日、三時半。もう少し!
Trạm thứ 9, 3.600 m, hôm sau, 3:30. Sắp tới rồi!
富士山のゴミ
富士山は、遠くから見ると、とてもきれいな山ですが、困ったこともあります。
Nhìn từ xa, núi Phú Sĩ là một ngọn núi rất đẹp, nhưng có một vấn đề.
ゴミがとても多いのです。
Có rất nhiều rác.
たくさんの人たちが、富士山に登って、ゴミを置いていきます。
Nhiều người leo núi Phú Sĩ rồi bỏ rác lại.
ゴミは持って帰りましょう。
Hãy mang rác về nhà.
みんなで、きれいな富士山にしましょう。
Tất cả chúng ta hãy cùng giữ cho núi Phú Sĩ sạch đẹp.
山の上
着きました!
Đến nơi rồi!
さあ、山の上を歩いてみましょう。
Giờ hãy đi một vòng quanh đỉnh núi.
全部歩くと、一時間から二時間ぐらいかかります。
Đi hết một vòng mất khoảng một đến hai tiếng.
登ったところに、久須志神社があります。
Ở chỗ lên đến đỉnh có đền Kusushi.
山小屋もお店もあります。
Cũng có lều trên núi và cửa hàng.
東の方へ歩いていくと、大日岳(朝日岳)があります。
Đi về phía đông là núi Dainichi (núi Asahi).
ここから、朝日がきれいに見えます。
Từ đây có thể ngắm mặt trời mọc rất đẹp.
もう少し行くと、浅間神社があります。
Đi thêm một chút là đền Sengen.
ここで、結婚式をする人もいます。
Có người tổ chức đám cưới ở đây.
郵便局もあって、手紙を出すことができます。
Ở đây còn có cả bưu điện, có thể gửi thư.
それから、また少し行くと、剣ケ峰があります。
Rồi đi thêm một chút nữa là Kengamine.
ここが、三七七六メートル、富士山で一番高いところです。
Đây là điểm cao nhất của núi Phú Sĩ, 3.776 mét.
Từ vựng
- 山 (やま) – núi
- 有名 (ゆうめい) – nổi tiếng
- 高い (たかい) – cao
- 遠く (とおく) – nơi xa
- 絵 (え) – bức tranh
- 歌 (うた) – bài hát
- 画家 (がか) – họa sĩ
- 町 (まち) – thị trấn
- 会社 (かいしゃ) – công ty
- 生活 (せいかつ) – cuộc sống
- 森 (もり) – rừng
- 湖 (みずうみ) – hồ
- 温泉 (おんせん) – suối nước nóng
- 火山 (かざん) – núi lửa
- 噴火 (ふんか) – phun trào
- 溶岩 (ようがん) – dung nham
- 灰 (はい) – tro
- 登ります (のぼります) – leo (núi)
- 空気 (くうき) – không khí
- 薄い (うすい) – loãng, mỏng
- 朝日 (あさひ) – mặt trời mọc
- 山小屋 (やまごや) – lều trên núi
- ゴミ (ごみ) – rác
- 神社 (じんじゃ) – đền thần đạo
- 郵便局 (ゆうびんきょく) – bưu điện
わらしべ長者
ある村に、一人の男が住んでいました。
Ở một ngôi làng nọ có một người đàn ông.
男の名前は佐吉でした。
Người đàn ông tên là Sakichi.
佐吉は、お金がありませんでした。
Sakichi không có tiền.
食べるものも、着るものもありませんでした。
Không có gì để ăn, cũng không có gì để mặc.
――私は、毎日、一生懸命働いている。でも、お金がない。困ったなあ――
"Ngày nào mình cũng làm việc chăm chỉ. Thế mà chẳng có tiền. Khổ thật."
佐吉は、いつも、そう思っていました。
Sakichi lúc nào cũng nghĩ như vậy.
ある日、佐吉は、お寺に行きました。
Một hôm, Sakichi đến chùa.
そして、観音様の前に座って言いました。
Rồi ngồi trước tượng Quan Âm và nói:
「観音様、私は、毎日、一生懸命働いていますが、食べるものも着るものもありません。
"Lạy Quan Âm, ngày nào con cũng làm việc chăm chỉ mà không có gì ăn, không có gì mặc.
おなかがすいています。とても疲れています。
Con đói lắm. Con mệt lắm.
助けてください。お願いします、観音様」
Xin hãy cứu con. Con lạy Quan Âm."
すると、観音様の声が聞こえました。
Thế là có tiếng của Quan Âm vang lên.
「佐吉、よく聞きなさい」
"Sakichi, hãy nghe cho kỹ."
佐吉は、びっくりしました。
Sakichi giật mình.
観音様は言いました。
Quan Âm nói:
「これから、あなたは、何かを拾うでしょう」
"Từ giờ, con sẽ nhặt được một thứ."
「何かを拾う?」
"Nhặt được một thứ ạ?"
「そうです。そして、拾ったものは、捨てないで大切に持っていなさい」
"Đúng vậy. Và thứ nhặt được thì đừng vứt đi, hãy giữ gìn cẩn thận."
佐吉は観音様に、「わかりました、観音様。拾ったものは、大切に持っています」と言いました。
Sakichi nói với Quan Âm: "Con hiểu rồi, thưa Quan Âm. Thứ nhặt được con sẽ giữ gìn cẩn thận."
佐吉は、うれしくなりました。
Sakichi thấy vui.
そして、お寺を出ました。
Rồi ra khỏi chùa.
そのときです。
Đúng lúc đó.
バタン!
Uỵch!
佐吉は、お寺の前で転びました。
Sakichi ngã ngay trước cửa chùa.
「あっ、痛い!」
"Ui da, đau quá!"
佐吉は立ちました。
Sakichi đứng dậy.
手に何か持っています。
Trong tay anh đang nắm một thứ gì đó.
見ると、それは、一本のわらしべでした。
Nhìn kỹ thì là một cọng rơm.
「わらしべか……。でも、観音様は、『拾ったものは、捨てないで大切に持っていなさい』と言っていたなあ」
"Một cọng rơm……. Nhưng Quan Âm đã dạy 'Thứ nhặt được thì đừng vứt đi, hãy giữ gìn cẩn thận'."
佐吉は、そう言って、わらしべを持って、歩いていきました。
Nói rồi, Sakichi cầm cọng rơm đi tiếp.
少し行くと、虫が飛んできました。
Đi được một quãng thì có một con côn trùng bay lên.
虫は、佐吉の頭の上を飛びました。
Con côn trùng bay vo ve trên đầu Sakichi.
「うるさいなあ。嫌な虫だ」
"Phiền quá. Con bọ đáng ghét."
佐吉は、虫を手で取って、わらしべの先につけました。
Sakichi lấy tay bắt con côn trùng và buộc nó vào đầu cọng rơm.
そのわらしべを持って、また少し行くと、向こうから、小さい男の子とお父さんが歩いてきました。
Cầm cọng rơm đi thêm một quãng thì có một cậu bé và bố cậu đi từ phía bên kia tới.
男の子は、虫のついたわらしべを見て、「わあ、おもしろい。あれが欲しい、あれが欲しい」と言いました。
Cậu bé nhìn thấy cọng rơm có buộc con côn trùng và nói: "Oa, vui quá! Con muốn cái đó, con muốn cái đó!"
お父さんは、佐吉に、「すみませんが、そのわらしべをください。このみかんをあげますから」と言って、みかんを三つ出しました。
Người bố nói với Sakichi: "Xin lỗi, anh cho chúng tôi cọng rơm đó nhé. Tôi xin biếu anh mấy quả quýt này," rồi lấy ra ba quả quýt.
佐吉は、わらしべを男の子にあげて、みかんをもらいました。
Sakichi đưa cọng rơm cho cậu bé và nhận mấy quả quýt.
そして、また歩いていきました。
Rồi lại đi tiếp.
少し行くと、女の人が二人、木の下に座っていました。
Đi được một quãng thì thấy hai người phụ nữ đang ngồi dưới gốc cây.
いい着物を着た娘とお母さんでした。
Đó là một cô con gái mặc kimono đẹp và mẹ cô.
お母さんは、娘に聞いています。
Người mẹ đang hỏi con gái:
「大丈夫?大丈夫ですか?」
"Con có sao không? Con có sao không?"
娘は、何も言いません。
Cô con gái không nói gì.
それを見て、佐吉は、お母さんに聞きました。
Thấy vậy, Sakichi hỏi người mẹ:
「どうしたんですか?」
"Có chuyện gì vậy ạ?"
お母さんは答えました。
Người mẹ trả lời:
「娘は、とても疲れて、歩くことができないんです」
"Con gái tôi mệt quá nên không đi được nữa."
佐吉は、持っていたみかんを三つ、娘に渡して言いました。
Sakichi đưa ba quả quýt mình có cho cô con gái và nói:
「これを食べてください。元気になりますよ」
"Cô ăn mấy quả này đi. Sẽ khỏe lại thôi."
娘は、みかんを食べると、「ああ、おいしい」と言いました。
Ăn quýt xong, cô con gái nói: "À, ngon quá."
そして、すぐ元気になりました。
Và ngay lập tức cô khỏe lại.
お母さんは、とても喜びました。
Người mẹ vô cùng vui mừng.
「ありがとうございます。これをどうぞ」
"Cảm ơn anh rất nhiều. Anh nhận cái này đi."
お母さんは、そう言って、きれいな布を佐吉にあげました。
Nói rồi, người mẹ tặng Sakichi một tấm vải đẹp.
佐吉は、その布をもらって、また歩いていきました。
Sakichi nhận tấm vải rồi lại đi tiếp.
すると、道に馬が倒れていました。
Thế rồi, có một con ngựa đang nằm gục trên đường.
その横に、男が立っています。
Bên cạnh có một người đàn ông đang đứng.
「どうしたんですか?」
"Có chuyện gì vậy?"
佐吉は、その男に聞きました。
Sakichi hỏi người đàn ông.
「馬が病気なんです。
"Con ngựa bị ốm.
この馬を売りたいと思っていたのですが、これでは売ることができません。困っています」
Tôi định bán con ngựa này, nhưng thế này thì không bán được. Khổ quá."
佐吉は言いました。
Sakichi nói:
「じゃあ、この布をあげますから、私に、その馬をください」
"Vậy tôi đưa anh tấm vải này, anh cho tôi con ngựa đó nhé."
男は喜びました。
Người đàn ông rất vui.
佐吉は、布を男にあげました。
Sakichi đưa tấm vải cho người đàn ông.
そして、馬をもらいました。
Và nhận con ngựa.
佐吉は川へ行って、水を持ってきました。
Sakichi ra sông lấy nước về.
そして、馬に水をやりました。
Rồi cho ngựa uống nước.
それから、朝まで馬のそばにいて、何回も水をやりました。
Rồi ở bên con ngựa đến sáng, cho nó uống nước nhiều lần.
すると、馬は元気になりました。
Thế là con ngựa khỏe lại.
佐吉は馬を連れて、歩いていきました。
Sakichi dắt ngựa đi tiếp.
少し行くと、立派な家がありました。
Đi được một quãng thì có một ngôi nhà nguy nga.
佐吉が、その家の前を通ると、中から人が出てきました。
Khi Sakichi đi qua trước nhà, có một người từ bên trong đi ra.
その人は、佐吉に言いました。
Người đó nói với Sakichi:
「とてもいい馬ですね。この家のご主人様が、あなたの馬を見て、欲しいと言っています」
"Con ngựa đẹp quá. Ông chủ nhà này nhìn thấy ngựa của anh và nói muốn có nó."
その人は、佐吉を主人のところへ連れていきました。
Người đó đưa Sakichi đến gặp ông chủ.
主人は、佐吉に言いました。
Ông chủ nói với Sakichi:
「私は、今から、急いで遠くに行かなければなりません。
"Bây giờ tôi phải vội đi xa.
ですから、いい馬が欲しいんです。その馬をください」
Nên tôi cần một con ngựa tốt. Anh cho tôi con ngựa đó nhé."
「いいですよ」
"Vâng."
佐吉は、馬を主人にあげました。
Sakichi đưa con ngựa cho ông chủ.
主人は、喜んで言いました。
Ông chủ vui vẻ nói:
「私が帰ってくるまで、この家に住んでいてください」
"Cho đến khi tôi về, anh cứ ở ngôi nhà này nhé."
佐吉は、その家で、三年主人を待ちました。
Sakichi ở ngôi nhà ấy chờ ông chủ suốt ba năm.
でも、主人は帰ってきませんでした。
Nhưng ông chủ không về.
五年待っても帰ってきません。
Chờ đến năm năm, ông vẫn không về.
大きな家は、佐吉のものになりました。
Ngôi nhà lớn trở thành của Sakichi.
佐吉は、お金持ちになりました。
Sakichi trở nên giàu có.
佐吉は、五年前、わらしべを拾いました。
Năm năm trước, Sakichi đã nhặt được một cọng rơm.
そして、観音様の言葉を忘れないで、それを捨てませんでした。
Và không quên lời Quan Âm, anh đã không vứt nó đi.
わらしべは、みかんになって、みかんは布になって、布は馬になりました。
Cọng rơm thành quýt, quýt thành vải, vải thành ngựa.
そして、馬は大きな家になりました。
Rồi ngựa thành một ngôi nhà lớn.
佐吉は、長者(お金持ち)になりました。
Sakichi trở thành một trưởng giả (người giàu có).
ですから、村の人たちは、佐吉を「わらしべ長者」と呼びました。
Vì vậy dân làng gọi Sakichi là "Warashibe Chōja" (Trưởng giả cọng rơm).
Từ vựng
- 村 (むら) – ngôi làng
- 住みます (すみます) – sống, ở
- 一生懸命 (いっしょうけんめい) – hết sức, chăm chỉ
- 働きます (はたらきます) – làm việc
- 困ります (こまります) – khổ, gặp khó
- お寺 (おてら) – chùa
- 観音様 (かんのんさま) – Quan Âm (Bồ Tát)
- 助けます (たすけます) – giúp, cứu
- 拾います (ひろいます) – nhặt
- 捨てます (すてます) – vứt đi
- 大切 (たいせつ) – quan trọng, quý
- 転びます (ころびます) – ngã
- 虫 (むし) – côn trùng
- 欲しい (ほしい) – muốn có
- 疲れます (つかれます) – mệt
- 布 (ぬの) – vải
- 喜びます (よろこびます) – vui mừng
- 馬 (うま) – con ngựa
- 倒れます (たおれます) – ngã gục
- 病気 (びょうき) – bệnh
- 立派 (りっぱ) – nguy nga, tốt
- 主人 (しゅじん) – ông chủ (nhà)
- お金持ち (おかねもち) – người giàu
一寸法師
あるところに、おじいさんとおばあさんが住んでいました。
Ngày xửa ngày xưa, có một ông lão và một bà lão.
二人には、子どもがいませんでした。
Hai ông bà không có con.
二人は、「子どもをください、子どもをください」と、毎日、毎日、神様にお願いしました。
Ngày nào hai ông bà cũng cầu khấn thần linh: "Xin hãy ban cho chúng con một đứa con, xin hãy ban cho chúng con một đứa con."
すると、ある日、男の子が生まれました。
Rồi một ngày, một bé trai ra đời.
おじいさんとおばあさんは、「よかった、よかった。子どもが生まれた」「元気な男の子だ」と言って、とても喜びました。
Hai ông bà mừng rỡ: "Tốt quá! Có con rồi!" "Là một bé trai khỏe mạnh!"
でも、その子は、とても小さな子どもでした。
Nhưng đứa bé ấy rất, rất nhỏ.
背は、三センチぐらいでした。
Chỉ cao khoảng ba xăng-ti-mét.
三センチは、古いことばで「一寸」です。
Trong tiếng Nhật cổ, ba xăng-ti-mét là "issun" (một tấc).
おじいさんは、「この子は、『一寸の男の子』だから、名前は『一寸法師』だ」と言いました。
Ông lão nói: "Đứa bé này là 'cậu bé một tấc', nên đặt tên là 'Issun-bōshi'."
おじいさんとおばあさんは、一寸法師を、とても大切にしました。
Hai ông bà nâng niu Issun-bōshi hết mực.
一寸法師は体は小さいですが、とても元気で、頭がいい子どもでした。
Issun-bōshi tuy nhỏ nhưng là một đứa trẻ rất hoạt bát và thông minh.
一寸法師は、十三歳になりました。
Issun-bōshi mười ba tuổi.
ある日、一寸法師は、おじいさんとおばあさんに言いました。
Một hôm, Issun-bōshi nói với hai ông bà:
「わたしは京都へ行って、立派な人になりたいです」
"Con muốn lên Kyoto để trở thành người tài giỏi."
「えっ、京都へ?」
"Hả, lên Kyoto ư?"
おじいさんとおばあさんは、びっくりしました。
Hai ông bà ngạc nhiên.
そのころ、京都は、日本で一番大きな町でした。
Thời đó, Kyoto là thành phố lớn nhất Nhật Bản.
おじいさんは言いました。
Ông lão nói:
「ここから京都までは、とても遠いです。大変ですよ。あなたは小さいですから」
"Từ đây lên Kyoto xa lắm. Sẽ vất vả đấy. Con nhỏ bé thế này cơ mà."
おばあさんも、泣きながら言いました。
Bà lão cũng vừa khóc vừa nói:
「とても危ないですよ。行かないでください」
"Nguy hiểm lắm. Con đừng đi."
でも、一寸法師は言いました。
Nhưng Issun-bōshi nói:
「私は小さいですが、もう十三歳です。大丈夫ですよ。心配しないでください。
"Con tuy nhỏ nhưng đã mười ba tuổi rồi. Con không sao đâu. Cha mẹ đừng lo.
京都には、立派な先生がたくさんいますから、私は、京都で勉強したいんです」
Ở Kyoto có nhiều thầy giỏi, nên con muốn lên Kyoto học."
おじいさんは、「わかった」と言いました。
Ông lão nói: "Thôi được."
おばあさんも、「わかりました」と言いました。
Bà lão cũng nói: "Mẹ hiểu rồi."
次の日の朝、一寸法師は、おじいさんとおばあさんに言いました。
Sáng hôm sau, Issun-bōshi nói với hai ông bà:
「行ってきます」
"Con đi đây."
そのとき、おばあさんが言いました。
Thế là bà lão nói:
「この針をあげましょう。これは、あなたの刀です。これを持っていきなさい」
"Mẹ cho con cây kim này. Đây là thanh kiếm của con. Con mang theo đi."
そして、一寸法師に針を一本、渡しました。
Rồi bà đưa cho Issun-bōshi một cây kim.
それから、また言いました。
Rồi bà lại nói:
「お椀と箸もあげましょう。このお椀は、あなたの舟です。これに乗っていきなさい」
"Mẹ cho con cả cái bát và đôi đũa nữa. Cái bát này là thuyền của con. Con ngồi vào đó mà đi."
一寸法師は、「ありがとうございます。では、お父さん、お母さん、行ってきます」と言って、元気よく出かけました。
Issun-bōshi nói: "Con cảm ơn cha mẹ nhiều. Vậy thưa cha, thưa mẹ, con đi đây," rồi hăng hái lên đường.
何時間も歩くと、川に着きました。
Đi bộ hàng mấy tiếng, cậu đến một con sông.
一寸法師は、お椀の舟に乗って、箸を上手に使いました。
Issun-bōshi ngồi vào chiếc thuyền bát và khéo léo dùng đũa chèo.
小さな舟ですから、何日もかかって、京都に着きました。
Vì là thuyền nhỏ nên phải mất nhiều ngày mới đến Kyoto.
一寸法師は、お椀の舟を降りて、京都の町を元気に歩きました。
Issun-bōshi bước ra khỏi chiếc thuyền bát và hăng hái đi dạo khắp phố phường Kyoto.
町には人がたくさんいます。
Trong phố có rất nhiều người.
店もたくさんあります。
Cũng có rất nhiều cửa hàng.
「わあ、にぎやかだなあ」
"Oa, nhộn nhịp quá!"
一寸法師は、店や建物を見ながら歩いていきました。
Issun-bōshi vừa đi vừa ngắm các cửa hàng và nhà cửa.
すると、とても大きな家がありました。
Rồi cậu đến trước một ngôi nhà rất lớn.
「これは立派な家だ。この家で働いたり、勉強したりしたいなあ」
"Ngôi nhà nguy nga quá. Mình muốn được làm việc và học tập ở nhà này."
一寸法師は、門から中に入りました。
Issun-bōshi đi qua cổng.
中は、とても広い庭でした。
Bên trong có một khu vườn rất rộng.
一寸法師は、庭を歩いていきました。
Issun-bōshi đi băng qua khu vườn.
そして、家の前に立つと、大きな声で言いました。
Rồi đứng trước nhà và nói thật to:
「ごめんください。ごめんください」
"Xin lỗi! Có ai ở nhà không ạ?"
だれも来ません。
Không có ai ra.
一寸法師は、家の中に入っていきました。
Issun-bōshi đi vào trong nhà.
もう一回、「ごめんください。ごめんください」と、大きな声で言いました。
Cậu lại nói thật to một lần nữa: "Xin lỗi! Có ai ở nhà không ạ?"
すると、家の主人が出てきました。
Thế là ông chủ nhà đi ra.
「おや、だれもいない」
"Ơ, chẳng có ai cả."
主人には、だれも見えません。
Ông chủ không thấy ai.
一寸法師は、もっと大きな声で言いました。
Issun-bōshi nói còn to hơn nữa:
「ごめんください。ごめんください」
"Xin lỗi! Có ai ở nhà không ạ?"
声は、下駄の下から聞こえます。
Tiếng nói phát ra từ dưới chiếc guốc geta.
主人は、下駄を持ち上げました。
Ông chủ nhấc chiếc guốc lên.
すると、とても小さな男の子がいました。
Thế là có một cậu bé tí hon.
主人は、びっくりして、「あっ、何だ、これは?」と言いました。
Ông chủ ngạc nhiên nói: "Ồ, cái gì thế này?"
そして、一寸法師を手の上に置いて、よく見ました。
Rồi đặt Issun-bōshi lên tay và nhìn kỹ.
「だ、だれですか?あ、あなたは?」
"C-cậu là ai?"
一寸法師は答えました。
Issun-bōshi trả lời:
「一寸法師です。私は、ここで働きたいです。そして、勉強もしたいです。
"Cháu là Issun-bōshi. Cháu muốn được làm việc ở đây. Và cũng muốn được học.
私は、体は小さいですが、どんな仕事もできます。一生懸命働きますから、いろいろ教えてください」
Cháu tuy nhỏ nhưng việc gì cũng làm được. Cháu sẽ làm việc thật chăm chỉ, xin ông dạy cháu nhiều điều."
主人は笑いました。そして、言いました。
Ông chủ bật cười. Rồi nói:
「おもしろい子だ。今日から、この家に住んで、働きなさい。そして、この家で勉強もしなさい」
"Thằng bé thú vị thật. Từ hôm nay, cháu cứ ở nhà này mà làm việc. Và học ở nhà này luôn."
「はい、ありがとうございます」
"Vâng, cháu cảm ơn ông nhiều lắm."
主人は立派な人でした。
Ông chủ là một người tốt.
お金もたくさん持っていました。
Ông cũng có rất nhiều tiền.
主人には、十歳の娘がいました。
Ông chủ có một cô con gái mười tuổi.
娘と一寸法師は、一緒に勉強したり、遊んだりしました。
Cô con gái và Issun-bōshi cùng học, cùng chơi.
一寸法師は、よく働いて、よく勉強しました。
Issun-bōshi làm việc chăm chỉ, học hành chăm chỉ.
家の人は、みんな、一寸法師が好きでした。
Mọi người trong nhà đều quý Issun-bōshi.
一年、二年、三年……。
Một năm, hai năm, ba năm…….
一寸法師は、十六歳になりました。
Issun-bōshi mười sáu tuổi.
娘は、とてもきれいになりました。
Cô con gái trở nên rất xinh đẹp.
ある日、娘は言いました。
Một hôm, cô con gái nói:
「今日は、いい天気です。山へ遊びに行きたいです」
"Hôm nay trời đẹp quá. Con muốn lên núi chơi."
主人は、「一寸法師、一緒に行きなさい」と言いました。
Ông chủ nói: "Issun-bōshi, cháu đi cùng con bé nhé."
一寸法師と娘は、山へ行きました。
Issun-bōshi và cô con gái lên núi.
花をとったり、お菓子を食べたりして、楽しく遊びました。
Họ hái hoa, ăn bánh và chơi rất vui.
夕方になりました。
Trời về chiều.
「もう、帰りましょう」と、一寸法師が言いました。
"Giờ mình về thôi," Issun-bōshi nói.
そのときです。
Đúng lúc đó.
空が暗くなって、強い風が吹きました。
Trời tối sầm lại, một cơn gió mạnh thổi đến.
「がおー」
"Grừ!"
二人の前に、鬼が出てきました。
Một con quỷ xuất hiện trước mặt hai người.
「きゃあー」
"Á!"
娘は、びっくりして、大きな声を出しました。
Cô con gái giật mình hét to.
一寸法師は、娘の前に立って、針の刀を出しました。
Issun-bōshi đứng chắn trước cô gái và rút thanh kiếm kim ra.
鬼は、「わははははは……。何だ、この小さな男は?」と、笑って言いました。
Con quỷ cười nói: "Ha ha ha…… Cái thằng tí hon này là gì thế?"
そして、娘を見て、思いました。
Rồi nhìn cô con gái và nghĩ:
――きれいな娘だ。家に連れて帰りたい――
"Cô gái xinh quá. Mình muốn bắt mang về."
鬼は、娘の手をとりました。
Con quỷ nắm lấy tay cô gái.
「だめだ!」
"Không được!"
一寸法師は、鬼の前に出て、針の刀を高く上げました。
Issun-bōshi đứng trước con quỷ, giơ cao thanh kiếm kim.
「わはははは……」
"Ha ha ha……"
鬼は、また笑いました。
Con quỷ lại cười.
そして、一寸法師を口に入れて、ゴクンと飲みました。
Rồi bỏ Issun-bōshi vào miệng và nuốt chửng một cái.
でも、一寸法師は、針の刀を持っていましたから、その刀で鬼のおなかの中を刺しました。
Nhưng Issun-bōshi có thanh kiếm kim nên đã dùng nó đâm vào trong bụng con quỷ.
「痛い、痛い!」
"Đau, đau quá!"
鬼は、大きな声を出して、すぐに、一寸法師を口から出しました。
Con quỷ kêu to và vội nhổ Issun-bōshi ra khỏi miệng.
「ごめんなさい、ごめんなさい」
"Tôi xin lỗi, tôi xin lỗi!"
鬼は泣きながら、急いで山の中へ帰っていきました。
Con quỷ vừa khóc vừa vội vàng chạy về núi.
「ああ、よかった。一寸法師は強いんですね。ありがとう」と、娘は言いました。
"Ôi, may quá. Issun-bōshi giỏi quá. Cảm ơn nhé," cô con gái nói.
そのとき、一寸法師が言いました。
Rồi Issun-bōshi nói:
「ここに何かあります。何でしょう?」
"Ở đây có cái gì này. Cái gì vậy nhỉ?"
それは、鬼のものでした。鬼が忘れていったのです。
Đó là đồ của con quỷ. Con quỷ đã bỏ quên lại.
娘は、それを手にとって言いました。
Cô con gái nhặt lên và nói:
「ああ、これは、『打出の小槌』ですよ。これを振りながら、お願いすると、したいことが何でもできるんですよ」
"Ồ, đây là 'chiếc búa thần'. Lắc nó và cầu ước thì điều gì mong muốn cũng thành."
娘は、「打出の小槌」を一回振って言いました。
Cô con gái lắc chiếc búa thần một lần và nói:
「一寸法師を大きくしてください」
"Xin hãy làm cho Issun-bōshi lớn lên."
すると、一寸法師は、少し大きくなりました。
Thế là Issun-bōshi lớn lên một chút.
娘は、また、「打出の小槌」を振って言いました。
Cô con gái lại lắc chiếc búa thần và nói:
「一寸法師を大きくしてください」
"Xin hãy làm cho Issun-bōshi lớn lên."
すると、一寸法師は、また少し大きくなりました。
Thế là Issun-bōshi lại lớn thêm một chút.
娘が「打出の小槌」を何回も振ると、一寸法師は、立派な男の人になりました。
Cô con gái lắc chiếc búa thần nhiều lần, Issun-bōshi trở thành một chàng trai khôi ngô.
二人は、とても喜びました。
Hai người mừng rỡ vô cùng.
そして、元気に家へ帰りました。
Rồi hớn hở trở về nhà.
家の主人も、一寸法師を見て、とても喜びました。
Ông chủ nhà nhìn thấy Issun-bōshi cũng rất vui mừng.
一寸法師と娘は、結婚しました。
Issun-bōshi và cô con gái kết hôn.
おじいさんとおばあさんも、京都に来ました。
Hai ông bà lão cũng lên Kyoto.
そして、みんな一緒に、楽しく暮らしました。
Và tất cả cùng sống hạnh phúc bên nhau.
Từ vựng
- 神様 (かみさま) – thần linh
- 生まれます (うまれます) – được sinh ra
- 小さな (ちいさな) – nhỏ bé
- 大切にします (たいせつにします) – nâng niu, giữ gìn
- 頭がいい (あたまがいい) – thông minh
- 立派 (りっぱ) – tài giỏi, đáng nể
- 遠い (とおい) – xa
- 危ない (あぶない) – nguy hiểm
- 心配します (しんぱいします) – lo lắng
- 針 (はり) – cây kim
- 刀 (かたな) – thanh kiếm
- お椀 (おわん) – cái bát gỗ
- 箸 (はし) – đũa
- 舟 (ふね) – con thuyền
- 川 (かわ) – con sông
- にぎやか (にぎやか) – nhộn nhịp
- 庭 (にわ) – khu vườn
- 下駄 (げた) – guốc gỗ (geta)
- 娘 (むすめ) – con gái
- 遊びます (あそびます) – chơi
- 鬼 (おに) – con quỷ
- 刺します (さします) – đâm
- 打出の小槌 (うちでのこづち) – búa thần (uchide no kozuchi)
- 振ります (ふります) – lắc, vung
- 結婚します (けっこんします) – kết hôn
トルストイ民話集
王様とルパシカ
ロシアに、一人の王様がいました。
Ở nước Nga có một vị vua.
王様は、たくさんお金を持っていました。
Nhà vua có rất nhiều tiền.
欲しい物は、何でも買うことができます。
Thứ gì muốn mua cũng mua được.
食べたい物は、何でも食べることができます。
Món gì muốn ăn cũng ăn được.
したいことは、何でもすることができます。
Việc gì muốn làm cũng làm được.
ある日、この王様が病気になりました。
Một hôm, nhà vua lâm bệnh.
王様は言いました。
Nhà vua nói:
「有名な医者を、みんな連れてきなさい」
"Hãy gọi tất cả các danh y đến đây."
有名な医者が、いろいろなところから来ました。
Các danh y từ khắp nơi kéo đến.
一人の医者が言いました。
Một danh y nói:
「王様、この薬を飲んでください。すぐに、よくなりますよ」
"Thưa Bệ hạ, xin người uống thuốc này. Sẽ khỏi ngay ạ."
王様は、その薬を飲みましたが、病気はよくなりません。
Nhà vua uống thuốc, nhưng bệnh không khỏi.
王様は、いろいろな医者から薬をもらって、全部飲みました。
Nhà vua nhận thuốc của nhiều danh y và uống hết.
でも、よくなりませんでした。
Nhưng vẫn không khỏi.
みんなが困っていると、一人のおじいさんが来ました。
Khi mọi người đang không biết làm sao, một ông lão đến.
だれも知らない人でした。
Đó là một người không ai quen biết.
白くて長いひげのおじいさんです。
Một ông lão có bộ râu dài bạc trắng.
おじいさんは、王様の顔をよく見て言いました。
Ông lão nhìn kỹ mặt nhà vua rồi nói:
「王様は、欲しい物は、何でも買うことができますね?」
"Thưa Bệ hạ, thứ gì muốn mua người cũng mua được phải không ạ?"
「そうだ」
"Đúng vậy."
「食べたい物は、何でも食べることができますね?」
"Món gì muốn ăn người cũng ăn được phải không ạ?"
「そうだ」
"Đúng vậy."
「したいことは、何でもできますね?」
"Việc gì muốn làm người cũng làm được phải không ạ?"
「そうだ」
"Đúng vậy."
「それで、王様は楽しいですか?」
"Vậy Bệ hạ có hạnh phúc không ạ?"
王様は、すぐには答えませんでした。
Nhà vua không trả lời ngay.
王様は、少し後で、静かに言いました。
Một lúc sau, nhà vua khẽ nói:
「いや、楽しくない」
"Không, ta không hạnh phúc."
すると、おじいさんは言いました。
Thế là ông lão nói:
「だから、病気になったのです」
"Chính vì vậy mà người mới lâm bệnh."
王様は、びっくりしました。
Nhà vua ngạc nhiên.
「え?楽しく暮らしていないと、病気になるのか?」
"Hả? Sống không vui thì sẽ sinh bệnh ư?"
「そうです。だから、王様、楽しく暮らしている人のルパシカをもらってください。
"Đúng vậy. Vì thế, thưa Bệ hạ, hãy lấy chiếc áo rubashka của một người đang sống vui vẻ.
それで、病気はよくなりますよ」
Như thế bệnh của người sẽ khỏi."
ルパシカは、ロシアの男の人が着る服です。
Rubashka là loại áo sơ mi đàn ông Nga mặc.
王様は、家来に言いました。
Nhà vua nói với các gia nhân:
「すぐに村や町へ行きなさい。そして、楽しく暮らしている人から、ルパシカを買いなさい。
"Lập tức đi đến các làng, các thành phố. Và mua áo rubashka của một người đang sống vui vẻ.
どんなに高くてもいい。早くルパシカを持ってきなさい」
Đắt bao nhiêu cũng được. Mau mang áo rubashka về đây cho ta."
家来は、いろいろな村や町へ行きました。
Các gia nhân đi đến nhiều làng và thành phố.
そして、たくさんの人に「あなたは楽しく暮らしていますか?」と聞きました。
Rồi hỏi nhiều người: "Ông/bà có sống vui vẻ không?"
ある人が答えました。
Một người trả lời:
「いいえ、楽しくありません。体がとても痛いんです。もう七十歳ですから」
"Không, tôi không vui. Người tôi đau nhức lắm. Tôi đã bảy mươi tuổi rồi."
ある人が答えました。
Một người khác trả lời:
「いいえ、楽しくありません。若くて元気ですが、仕事が大変ですから」
"Không, tôi không vui. Tôi trẻ và khỏe, nhưng công việc vất vả lắm."
ある人が答えました。
Một người khác trả lời:
「いいえ、楽しくありません。お金はたくさんありますが、子どもがいませんから」
"Không, tôi không vui. Tôi có nhiều tiền, nhưng không có con."
ある人が答えました。
Một người khác trả lời:
「いいえ、楽しくありません。私には、奥さんも、かわいい子どももいます。でも、お金があまりありませんから」
"Không, tôi không vui. Tôi có vợ và những đứa con đáng yêu. Nhưng không có nhiều tiền."
楽しく暮らしている人は、いませんでした。
Không có ai đang sống vui vẻ cả.
この王様には、王子(王様の男の子ども)が一人いました。
Nhà vua có một hoàng tử (con trai của vua).
王子は、「私が行って、ルパシカを持ってきましょう」と言いました。
Hoàng tử nói: "Để con đi mang áo rubashka về."
王子は、いろいろなところへ行きました。
Hoàng tử đi đến nhiều nơi.
でも、楽しく暮らしている人は、いませんでした。
Nhưng không có ai đang sống vui vẻ.
王子は、遠い村まで行きました。
Hoàng tử đi đến tận một ngôi làng xa xôi.
もう夜です。
Trời đã tối.
その村に、とても小さくて古い家がありました。
Trong làng ấy có một ngôi nhà rất nhỏ và cũ.
中から声が聞こえました。
Từ bên trong vọng ra tiếng nói.
「ああ、よく働いた。今日もパンと水だけだったが、おいしかった。ああ、毎日楽しいなあ」
"À, hôm nay làm việc chăm chỉ rồi. Hôm nay lại chỉ có bánh mì với nước, nhưng ngon quá. À, ngày nào cũng vui thật."
王子は、それを聞いて、すぐに家の戸の前で言いました。
Nghe vậy, hoàng tử liền đứng ở cửa nhà nói:
「こんばんは。私はこの国の王子です」
"Chào buổi tối. Ta là hoàng tử của đất nước này."
「え?王子様?」
"Hả? Hoàng tử ư?"
戸が開いて、男の人が出てきました。
Cửa mở, một người đàn ông đi ra.
「どうぞ、お入りください」
"Xin mời vào."
王子は、部屋に入りました。
Hoàng tử bước vào phòng.
部屋には何もありません。テーブルと椅子だけです。
Trong phòng chẳng có gì. Chỉ có một cái bàn và một cái ghế.
男の人は言いました。
Người đàn ông nói:
「王子様、どうしてここに?」
"Thưa Điện hạ, sao người lại đến đây?"
王子は言いました。
Hoàng tử nói:
「私は、楽しく暮らしている人に会いに来たのです。あなたは、楽しく暮らしているのですね」
"Ta đến để gặp một người đang sống vui vẻ. Anh đang sống vui vẻ phải không?"
「はい」
"Vâng."
「ああ、よかった。あなたに会うことができて、とてもうれしい。
"Ôi, tốt quá. Gặp được anh ta mừng lắm.
今、王様は病気ですが、楽しく暮らしている人のルパシカを着ると、病気はよくなるんです。
Phụ vương đang bị bệnh, nhưng nếu mặc áo rubashka của người đang sống vui vẻ thì bệnh sẽ khỏi.
だから、あなたのルパシカを、私に売ってください。お金をたくさんあげますから」
Vì vậy hãy bán cho ta chiếc áo rubashka của anh. Ta sẽ trả anh thật nhiều tiền."
「ルパシカ?私のルパシカですか?」
"Áo rubashka? Áo rubashka của tôi?"
男の人は笑いました。
Người đàn ông bật cười.
「私には、ルパシカはありませんよ。お金がなくて、ルパシカを買うことができないんですから」
"Tôi không có áo rubashka. Tôi không có tiền nên không mua được."
お父さんの物
ある家に、兄と弟がいました。
Ở một nhà nọ có hai anh em.
ある日、二人のお父さんは、とても重い病気になりました。
Một hôm, người cha của hai anh em bị bệnh rất nặng.
お父さんは、二人に言いました。
Người cha nói với hai người:
「私が死んだ後、私の物は、全部、おまえたち二人の物になる。半分は兄の物、半分は弟の物だ」
"Sau khi cha chết, toàn bộ đồ đạc của cha sẽ là của hai con. Một nửa của anh, một nửa của em."
お父さんは、一カ月後に死にました。
Một tháng sau, người cha qua đời.
お父さんは、いろいろな物を持っていました。
Người cha có nhiều đồ đạc khác nhau.
でも、同じ物はありませんでした。
Nhưng không có hai thứ nào giống nhau.
大きいテーブルと小さいテーブル、新しい服と古い服、白い帽子と黒い帽子……。
Một cái bàn lớn và một cái bàn nhỏ, quần áo mới và quần áo cũ, một chiếc mũ trắng và một chiếc mũ đen…….
兄が、大きいテーブルを取りました。
Người anh lấy cái bàn lớn.
弟が「だめだ!」と言いました。
Người em nói: "Không được!"
弟が、新しい服を取りました。
Người em lấy quần áo mới.
兄が「だめだ!」と言いました。
Người anh nói: "Không được!"
二人は、「兄さんが悪い!」「おまえが悪い!」と、大きい声で言いました。
Hai người cãi nhau ầm ĩ: "Tại anh đấy!" "Không, tại em thì có!"
とても大きい声でした。
Tiếng cãi rất to.
隣の人が、その声を聞いて、二人の家に来ました。
Người hàng xóm nghe thấy tiếng cãi nên đến nhà họ.
「何をしているんですか?どうして、大きい声で話しているんですか?」
"Hai anh làm gì thế? Sao lại nói to thế?"
兄が言いました。
Người anh nói:
「弟が、新しい物を全部取るからです」
"Vì em tôi lấy hết đồ mới."
弟が言いました。
Người em nói:
「兄さんが、大きい物を全部取るからです」
"Vì anh tôi lấy hết đồ to."
隣の人は聞きました。
Người hàng xóm hỏi:
「お父さんは、何と言ったんですか?」
"Cha các anh đã nói gì?"
二人は答えました。
Hai người trả lời:
「お父さんは、『半分は兄の物、半分は弟の物だ』と言いました」
"Cha chúng tôi nói 'Một nửa của anh, một nửa của em'."
隣の人は、「それでは、お父さんの物を全部半分にしなさい」と言って、帰りました。
Người hàng xóm nói: "Vậy thì cắt đôi hết đồ đạc của cha các anh đi," rồi về nhà.
二人は言いました。
Hai người nói:
「そうだ!それがいい。それがいい」
"Phải rồi! Ý hay đấy. Ý hay đấy."
二人は、テーブルを半分に切りました。
Hai người cắt đôi cái bàn.
服も半分に切りました。
Cắt đôi cả quần áo.
帽子も半分に切りました。
Cắt đôi cả mũ.
全部半分に切りました。
Họ cắt đôi tất cả mọi thứ.
そして、半分を兄が取って、半分を弟が取りました。
Rồi người anh lấy một nửa, người em lấy một nửa.
どれも、使うことはできませんでした。
Chẳng thứ nào dùng được nữa.
細い糸
ある村に女の人がいました。名前はナターシャです。
Ở một ngôi làng có một người phụ nữ. Tên cô là Natasha.
ナターシャは、上手に糸を作りました。どの糸も、細くて強い糸でした。
Natasha se chỉ rất khéo. Sợi nào cũng mảnh và chắc.
ある日、ナターシャの家に、男の人が来ました。
Một hôm, có một người đàn ông đến nhà Natasha.
「こんにちは。私はイワンです。あなたは、細くて強い糸を作りますね。
"Xin chào. Tôi là Ivan. Chị se được những sợi chỉ mảnh và chắc phải không?
私は、その話を聞いて、遠い町から糸を買いに来ました。細い糸を見せてください」
Nghe tiếng nên tôi từ một thành phố xa đến mua chỉ. Chị cho tôi xem chỉ mảnh với."
「はい、どうぞ」
"Vâng, đây ạ."
ナターシャは、糸を出して、イワンに見せました。
Natasha lấy chỉ ra cho Ivan xem.
イワンは、その糸を見て言いました。
Ivan nhìn sợi chỉ rồi nói:
「もっと細い糸はありませんか?」
"Không có sợi nào mảnh hơn à?"
ナターシャは、もっと細い糸を出しました。
Natasha lấy ra sợi chỉ mảnh hơn.
「どうぞ。これは、どうですか?」
"Đây. Sợi này thì sao ạ?"
「もっと細い糸はありませんか?」
"Không có sợi nào mảnh hơn à?"
ナターシャは、もっと細い糸を出しました。
Natasha lấy ra sợi chỉ còn mảnh hơn nữa.
それより細い糸は、もうありません。
Không có sợi nào mảnh hơn sợi đó.
でも、イワンは言いました。
Nhưng Ivan nói:
「私は、もっと細い糸が欲しいのです。隣の村で、これより細い糸を見ましたよ」
"Tôi muốn sợi mảnh hơn nữa. Ở làng bên, tôi đã thấy sợi chỉ mảnh hơn thế này."
「え?そうですか?」
"Ồ? Thật sao?"
ナターシャは思いました。
Natasha nghĩ:
――これより細い糸?隣の村?でも、隣の村には、糸を作る人はいないわ……。どうしましょう……。あ、そうだ!――
"Mảnh hơn thế này ư? Làng bên? Nhưng ở làng bên có ai se chỉ đâu……. Làm sao bây giờ……. A, phải rồi!"
ナターシャは、イワンに「ちょっと待ってください」と言って、隣の部屋に行きました。
Natasha nói với Ivan: "Anh chờ một chút," rồi đi sang phòng bên.
そして、小さい箱を持ってきました。
Rồi mang ra một chiếc hộp nhỏ.
ナターシャは、その箱を開けて言いました。
Natasha mở hộp ra và nói:
「これが、一番細い糸です。イワンさま、見てください。とても細いでしょう?」
"Đây là sợi chỉ mảnh nhất. Anh Ivan xem đi. Mảnh lắm phải không?"
イワンは、箱の中を見ました。
Ivan nhìn vào trong hộp.
「え?」
"Ơ?"
「この糸は、糸のことをよく知っている人だけに見えるんですよ」
"Sợi chỉ này chỉ những người am hiểu về chỉ mới nhìn thấy được."
ナターシャは、箱をイワンの目の前に出しました。
Natasha đưa chiếc hộp ra trước mắt Ivan.
「どうですか?」
"Thế nào ạ?"
イワンは答えました。
Ivan trả lời:
「はい…。はい…。……細いです。ああ、とても細い糸ですね……。これはいい!とてもいい!この糸を買いましょう」
"Vâng……. Vâng……. ……Mảnh thật. À, sợi chỉ mảnh quá……. Được đấy! Được lắm! Tôi mua sợi chỉ này."
そして、何も入っていない小さい箱を買って、帰っていきました。
Rồi anh mua chiếc hộp nhỏ chẳng có gì bên trong và đi về.
Từ vựng
- 王様 (おうさま) – nhà vua
- 病気 (びょうき) – bệnh
- 有名 (ゆうめい) – nổi tiếng
- 医者 (いしゃ) – bác sĩ
- 薬 (くすり) – thuốc
- 飲みます (のみます) – uống (thuốc, nước)
- ひげ (ひげ) – râu
- 答えます (こたえます) – trả lời
- 静か (しずか) – yên lặng, khẽ
- 暮らします (くらします) – sống (cuộc sống)
- 服 (ふく) – quần áo
- 家来 (けらい) – gia nhân, người hầu
- 痛い (いたい) – đau
- 若い (わかい) – trẻ
- 王子 (おうじ) – hoàng tử
- 戸 (と) – cánh cửa
- 椅子 (いす) – cái ghế
- 売ります (うります) – bán
- 兄 (あに) – anh trai
- 弟 (おとうと) – em trai
- 死にます (しにます) – chết
- 半分 (はんぶん) – một nửa
- 隣 (となり) – hàng xóm, bên cạnh
- 切ります (きります) – cắt
- 細い (ほそい) – mảnh, nhỏ
- 糸 (いと) – sợi chỉ
- 強い (つよい) – chắc, bền
- 箱 (はこ) – cái hộp
最後の葉
昔、ニューヨークのグリニッジ・ビレッジは、道がとても狭くて、古いアパートがたくさんありました。
Ngày xưa, ở khu Greenwich Village của New York, đường phố rất hẹp và có nhiều khu chung cư cũ.
そこには、お金のない若い画家(絵を描く人)がたくさん住んでいました。
Ở đó có nhiều họa sĩ (người vẽ tranh) trẻ không có tiền sinh sống.
ジョンジーとスーも画家でした。
Johnsy và Sue cũng là họa sĩ.
この二人の女の子は、古くて安いアパートに住んでいました。
Hai cô gái sống trong một căn hộ cũ và rẻ.
二人は、とてもいい友だちでした。
Hai người là bạn rất thân.
ある年の十一月、ジョンジーは、重い病気になりました。
Vào một tháng mười một, Johnsy lâm bệnh nặng.
肺炎でした。昔は、この病気で死ぬ人がたくさんいました。
Đó là bệnh viêm phổi. Thời đó, nhiều người đã chết vì căn bệnh này.
ジョンジーは、毎日ベッドで寝ていました。
Ngày nào Johnsy cũng nằm trên giường.
そして、窓から外を見ていました。
Và nhìn ra ngoài qua cửa sổ.
ある朝、医者が来ました。
Một buổi sáng, bác sĩ đến.
医者は、ジョンジーに薬を渡した後、スーを部屋の外に呼んで言いました。
Cho Johnsy uống thuốc xong, bác sĩ gọi Sue ra khỏi phòng và nói:
「スー、ジョンジーの肺炎は、とても悪くなっているよ。
"Cô Sue, bệnh viêm phổi của Johnsy đã rất nặng.
ジョンジーには、元気になりたいという強い気持ちがない。
Johnsy không có ý chí mạnh mẽ để khỏi bệnh.
自分は、もうよくならないと思っているんだ。
Cô ấy nghĩ mình sẽ không khỏi được nữa.
これでは、薬を飲んでも、よくならない」
Cứ thế này thì dù có uống thuốc cũng không khỏi."
スーは、とても悲しくなりました。
Sue vô cùng đau buồn.
医者が、また言いました。
Bác sĩ lại nói:
「ジョンジーには、何か好きなことがないのかね?」
"Johnsy có thứ gì cô ấy rất yêu thích không?"
スーは答えました。
Sue trả lời:
「ジョンジーは、いつかイタリアの海の絵を描きたいと言っていましたけれど……」
"Johnsy từng nói một ngày nào đó muốn vẽ biển nước Ý……"
「絵を描く?そうじゃなくて、何かもっと元気が出ること……。恋人はいないのか?」
"Vẽ tranh à? Không, thứ gì đó khiến cô ấy vui hơn cơ…… Cô ấy không có người yêu sao?"
「恋人?恋人はいませんね」
"Người yêu ạ? Không có đâu."
「そうか……。私ができることは、全部する。でも、ジョンジーが元気になりたいと思わないと、病気はよくならないんだよ……」
"Vậy à…… Tôi sẽ làm hết sức. Nhưng nếu Johnsy không muốn khỏi bệnh thì bệnh sẽ không khỏi được……"
医者が帰ると、スーは自分の部屋へ行って、一人で泣きました。
Bác sĩ về rồi, Sue vào phòng mình và khóc một mình.
――ジョンジーの病気はよくならない?じゃあ、ジョンジーは、……死ぬ?嫌よ、そんなの。死なないで、ジョンジー!――
"Bệnh của Johnsy không khỏi được ư? Vậy Johnsy sẽ…… chết sao? Không, mình không muốn thế. Đừng chết, Johnsy!"
スーは、少し泣いた後で言いました。
Khóc một lúc, Sue nói:
「いつまでも私が泣いていてはだめだわ」
"Mình không thể cứ khóc mãi được."
そして、自分の部屋を出て、ジョンジーの部屋に入っていきました。
Rồi cô ra khỏi phòng mình và vào phòng Johnsy.
ジョンジーは、青白い顔で寝ています。
Johnsy đang nằm với gương mặt xanh xao.
スーは、ジョンジーのベッドのそばで、静かに絵を描き始めました。
Bên cạnh giường Johnsy, Sue lặng lẽ bắt đầu vẽ.
スーが絵を描いていると、ベッドから小さな声が聞こえました。
Khi Sue đang vẽ, cô nghe thấy một giọng nói nhỏ từ trên giường.
ジョンジーの顔を見ると、ジョンジーは、目を大きく開けていました。
Nhìn mặt Johnsy thì thấy mắt Johnsy đang mở to.
そして、窓の外を見ていました。
Và đang nhìn ra ngoài cửa sổ.
「十二」と、ジョンジーは言いました。
"Mười hai," Johnsy nói.
それから、「十一……、十……、九……」
Rồi: "Mười một……, mười……, chín……."
そして、「八、七……」と言いました。
Rồi lại nói: "Tám, bảy……."
窓の外に見えるものは、隣の家の壁だけです。
Thứ duy nhất nhìn thấy được ngoài cửa sổ là bức tường nhà bên cạnh.
隣の家の壁には、窓が一つもなくて、古いツタだけがありました。
Bức tường nhà bên không có cửa sổ, chỉ có một dây thường xuân già.
その古いツタには、葉が少しだけついていました。
Dây thường xuân già ấy chỉ còn lại vài chiếc lá.
外は、強い風が吹いています。
Bên ngoài, gió thổi rất mạnh.
スーは、ジョンジーに聞きました。
Sue hỏi Johnsy:
「ねえ、何を言っているの?」
"Này, cậu đang nói gì vậy?"
「六」
"Sáu."
ジョンジーが、また小さな声で言いました。
Johnsy lại nói bằng giọng nhỏ:
「三日前は、百枚ぐらいあったのよ。でも、今は……。ああ、また……。もう五枚だけね」
"Ba hôm trước có khoảng một trăm chiếc. Nhưng giờ thì…… A, lại một chiếc nữa…… Giờ chỉ còn năm chiếc."
スーが聞きました。
Sue hỏi:
「五枚?何が五枚なの?」
"Năm? Năm cái gì?"
「ツタの葉よ。最後の一枚がなくなると、私は死ぬの」
"Lá thường xuân. Khi chiếc lá cuối cùng rụng, mình sẽ chết."
「何を言っているの?さあ、スープを飲んで。あまり食べないから、元気が出ないのよ」
"Cậu nói gì thế? Nào, ăn chút súp đi. Cậu ăn ít quá nên mới không có sức."
「何もいらないわ。私はもうだめ。もう疲れたの。ツタの最後の葉と一緒に死ぬの……」
"Mình chẳng muốn gì cả. Mình hết rồi. Giờ mình mệt lắm. Mình sẽ chết cùng chiếc lá thường xuân cuối cùng……"
スーは、ジョンジーの手をとって言いました。
Sue nắm tay Johnsy và nói:
「ジョンジー、そんなこと言わないで。もう、窓の外は見ないでね。少し寝て。私は絵を描くから」
"Johnsy, đừng nói những điều như vậy. Đừng nhìn ra cửa sổ nữa. Ngủ một chút đi. Mình sẽ tiếp tục vẽ."
スーは、窓のカーテンを閉めました。そして、下の部屋のベアマンさんを呼びに行きました。
Sue kéo rèm cửa sổ lại. Rồi đi gọi ông Behrman ở phòng tầng dưới.
ベアマンさんは、スーとジョンジーの友だちです。ときどき、スーの絵のモデルになるのです。
Ông Behrman là bạn của Sue và Johnsy. Thỉnh thoảng ông làm người mẫu cho tranh của Sue.
ベアマンさんも画家でした。もう六十歳でした。
Ông Behrman cũng là họa sĩ. Ông đã sáu mươi tuổi.
四十年も絵を描いていますが、いい絵は一枚も描いたことがありません。
Ông đã vẽ suốt bốn mươi năm, nhưng chưa vẽ được bức tranh đẹp nào.
若い画家のモデルになって、お金をもらっています。そのお金でお酒を飲んで、
Ông kiếm tiền bằng cách làm người mẫu cho các họa sĩ trẻ. Ông lấy tiền đó uống rượu và
「私もいつか、いい絵を描いて、金持ちになる!」と、いつも言っていました。
lúc nào cũng nói: "Một ngày nào đó tôi cũng sẽ vẽ được một bức tranh đẹp và trở nên giàu có!"
スーは、ジョンジーが言ったことをベアマンさんに話しました。
Sue kể cho ông Behrman nghe những gì Johnsy đã nói.
ベアマンさんは、とても悲しくなりましたが、大きな声で、笑いながら言いました。
Ông Behrman rất buồn, nhưng vẫn cười và nói to:
「何?ツタの葉?ツタの最後の葉と一緒に死ぬ?何を言っているんだ、ジョンジーは。バカだなあ。ジョンジーは、まだ若い。だめだ、そんなことを言っては」
"Hả? Lá thường xuân? Chết cùng chiếc lá thường xuân cuối cùng? Johnsy nói gì vậy? Ngốc thật. Johnsy còn trẻ. Không được nói những điều như thế."
スーとベアマンさんは、ジョンジーの部屋に行きました。
Sue và ông Behrman đi đến phòng Johnsy.
「よく寝ているわ。私の部屋へ行きましょう」
"Cô ấy ngủ say rồi. Mình sang phòng tôi đi."
二人は、スーの部屋に行って、窓から外を見ました。
Hai người sang phòng Sue và nhìn ra ngoài cửa sổ.
風が強くて、雨も降っています。
Gió mạnh, trời cũng đang mưa.
そこには、ツタの葉が一枚だけありました。
Ở đó chỉ còn lại một chiếc lá thường xuân.
――最後の一枚……――
"Chiếc cuối cùng……"
二人とも心の中で言いました。そして、静かに外を見ていました。
Cả hai cùng nói thầm trong lòng. Rồi lặng lẽ nhìn ra ngoài.
それから、ベアマンさんは、椅子に座ってスーの絵のモデルになりました。
Rồi ông Behrman ngồi lên ghế, làm người mẫu cho tranh của Sue.
風と雨が、だんだん強くなっていきました。
Gió và mưa càng lúc càng mạnh.
次の日の朝です。ジョンジーが言いました。
Sáng hôm sau, Johnsy nói:
「お願い。カーテンを開けて。ツタの葉はまだある?早く見たいの」
"Xin cậu đấy. Mở rèm ra đi. Lá thường xuân vẫn còn chứ? Mình muốn xem ngay."
最後の一枚は、まだあるでしょうか。スーは、とても心配でした。
Chiếc lá cuối cùng còn không? Sue rất lo lắng.
ゆっくりカーテンを開けました。すると……、ああ、ありました!
Cô từ từ kéo rèm ra. Và rồi……, ôi, vẫn còn!
隣の家の壁に……。最後の一枚が、まだありました!
Trên bức tường nhà bên…… Chiếc lá cuối cùng vẫn còn đó!
ジョンジーが言いました。
Johnsy nói:
「最後の一枚ね。昨日は風が強かったから、もう一枚もないと思っていたけれど……。今晩、あの葉もなくなるわ。そして、私も死ぬの」
"Chiếc cuối cùng. Hôm qua gió mạnh thế, mình tưởng chẳng còn chiếc nào…… Đêm nay chiếc lá đó cũng sẽ rụng thôi. Và mình sẽ chết."
スーは困りました。
Sue không biết phải làm sao.
「そんなこと言わないで。さあ、元気を出して。スープを飲んで」
"Đừng nói thế. Nào, vui lên đi. Ăn chút súp đi."
でも、ジョンジーは、スーの言葉に何も答えませんでした。
Nhưng Johnsy không đáp lại lời Sue.
そして、スープも飲みませんでした。
Và cũng không ăn súp.
その日の夜も、風が強くて、冷たい雨が降りました。
Đêm đó, gió cũng mạnh và mưa lạnh rơi.
朝です。ジョンジーは目を覚ますと、すぐ、「カーテンを開けて」と、スーに言いました。
Trời sáng. Vừa thức dậy, Johnsy đã nói với Sue: "Mở rèm ra đi."
スーは、カーテンを開けました。
Sue kéo rèm ra.
すると、あの最後の一枚が、まだそこにありました。
Và chiếc lá cuối cùng ấy vẫn còn đó.
ジョンジーもスーも、びっくりしました。
Cả Johnsy và Sue đều ngạc nhiên.
ジョンジーは、長い時間、そのツタの葉を見ていました。
Johnsy nhìn chiếc lá thường xuân ấy rất lâu.
そして、スーに言いました。
Rồi nói với Sue:
「あのツタの葉、とっても頑張っている。私に『元気を出して』と言っているのね。私も頑張らなければ……。
"Chiếc lá thường xuân ấy đang cố gắng biết bao. Nó đang nói với mình 'Hãy vui lên'. Mình cũng phải cố gắng thôi……
スープを少し飲むわ。牛乳も。あ、その前に鏡を持ってきて!」
Mình sẽ ăn chút súp. Cả sữa nữa. À, trước đó, mang gương cho mình đi!"
一時間ぐらいして、ジョンジーは、スーに言いました。
Khoảng một tiếng sau, Johnsy nói với Sue:
「私、いつかイタリアの海の絵を描くわ!」
"Một ngày nào đó, mình sẽ vẽ biển nước Ý!"
午後、医者が来ました。
Buổi chiều, bác sĩ đến.
医者は、ジョンジーの部屋から出てくると、スーに言いました。
Ra khỏi phòng Johnsy, bác sĩ nói với Sue:
「いいぞ。よくなってきた。もう大丈夫だ。
"Tốt rồi. Cô ấy đang khá lên. Giờ thì không sao nữa.
私はこれから、下のベアマンさんのところへ行くよ。ベアマンさんも肺炎なんだ。
Bây giờ tôi xuống xem ông Behrman ở tầng dưới. Ông Behrman cũng bị viêm phổi.
大きな病院に連れていかなければ……。もう、おじいさんだから心配だ……」
Tôi phải đưa ông ấy vào bệnh viện lớn…… Ông ấy già rồi nên tôi lo lắm……"
次の日の朝、また医者が来ました。
Sáng hôm sau, bác sĩ lại đến.
そして、スーに言いました。
Và nói với Sue:
「ジョンジーは、もう心配ない。すぐ元気になるよ」
"Johnsy đã qua cơn nguy hiểm. Sẽ sớm khỏe lại thôi."
午後、ジョンジーは、ベッドの上で本を読んでいました。
Buổi chiều, Johnsy đang đọc sách trên giường.
スーは、ジョンジーのそばへ行って、「ジョンジー、ちょっと話があるの」と、静かに言いました。
Sue đến bên Johnsy và khẽ nói: "Johnsy, mình có chuyện phải nói với cậu."
「ベアマンさんが、今朝、病院で死んだの。肺炎だった。
"Sáng nay ông Behrman đã mất ở bệnh viện. Vì viêm phổi.
おとといの朝、友だちがベアマンさんの部屋に行くと、ベアマンさんは、椅子に座って寝ていたの。
Sáng hôm kia, khi một người bạn đến phòng ông Behrman, ông đang ngồi ngủ trên ghế.
服や靴が水で冷たくなっていて、頭がとても熱かった。
Quần áo và giày của ông lạnh ngắt và ướt sũng, đầu thì nóng hầm hập.
部屋には、緑と黄色の絵の具と、筆とランプがあったの。それから、はしごも。
Trong phòng có màu vẽ xanh lá và vàng, bút vẽ và một cây đèn. Có cả một cái thang.
ベアマンさんは、夜、雨の中、どこかへ行ったのね。
Ông Behrman đã đi đâu đó trong đêm mưa.
ねえ、ジョンジー、ちょっと外を見て。あの壁のところ。あの最後のツタの葉を見て。
Johnsy, cậu nhìn ra ngoài một chút đi. Nhìn bức tường kia. Nhìn chiếc lá thường xuân cuối cùng ấy.
今日もこんなに風が強いでしょう?でも、まだあそこにある。変だと思わない?
Hôm nay gió cũng mạnh thế này phải không? Vậy mà nó vẫn còn đó. Cậu không thấy lạ sao?
あれはね……、ベアマンさんが描いたのよ。
Chiếc lá ấy……, là ông Behrman đã vẽ.
おととい、ベアマンさんが、雨の中で描いたのよ!最後の一枚が、風で飛んだ夜に」
Đêm hôm kia, ông Behrman đã vẽ nó giữa trời mưa! Vào cái đêm chiếc lá cuối cùng bị gió thổi bay."
Từ vựng
- 昔 (むかし) – ngày xưa
- 道 (みち) – con đường, đường phố
- 狭い (せまい) – hẹp
- 画家 (がか) – họa sĩ
- 若い (わかい) – trẻ
- 重い (おもい) – nặng (bệnh)
- 肺炎 (はいえん) – viêm phổi
- 窓 (まど) – cửa sổ
- 外 (そと) – bên ngoài
- 医者 (いしゃ) – bác sĩ
- 気持ち (きもち) – tâm trạng, ý chí
- 悲しい (かなしい) – buồn
- 恋人 (こいびと) – người yêu
- 泣きます (なきます) – khóc
- 青白い (あおじろい) – xanh xao, tái nhợt
- 壁 (かべ) – bức tường
- ツタ (つた) – cây thường xuân
- 葉 (は) – chiếc lá
- 風 (かぜ) – gió
- 最後 (さいご) – cuối cùng
- 疲れます (つかれます) – mệt
- 酒 (さけ) – rượu
- 心 (こころ) – trái tim, trong lòng
- 心配 (しんぱい) – lo lắng
- 頑張ります (がんばります) – cố gắng
- 鏡 (かがみ) – cái gương
- 病院 (びょういん) – bệnh viện
- 絵の具 (えのぐ) – màu vẽ
- はしご (はしご) – cái thang
